od poniedziałku do piątku o godz. 22.00
zaprasza polska redakcja radia Funkhaus Europa
Ramówka
O piłce i nie tylko
Polsko-Niemieckie Dni Mediów
Dziennikarze z "Frankfurter Allgemeine Zeitung" , Radia Koszalin oraz stacji telewizyjnej MDR-ARD zdobyli tegoroczne Polsko-Niemieckie Nagrody Dziennikarskie. Uroczystość wręczenia nagród odbyła się w Schwerinie. Na organizowany po raz piętnasty konkurs nadesłano 154 prace z obu krajów. Z Tomaszem Kycią o spotkaniu dziennikarzy rozmawiał Adam Gusowski.
Po co nam "ch" i "h"?
Prof. dr hab. Jan Miodek, językoznawca, autor wielu publikacji, słowników i książek, od lat z sukcesem wyjaśnia zawiłości języka polskiego. W każdy wtorek także na naszej antenie. [mehr]
Biało-czerwoni kibicują w Essen
Strefa kibica w Grugahalle
Kibice polskiej drużyny podczas Euro 2012 będą mieli w Niemczech swoją strefę kibica - halę Gruga w Essen. Jak zapewniają organizatorzy, transmisja meczów odbędzie się na gigantycznym ekranie o powierzchni 112 m2. Oprócz wspólnego kibicowania z udziałem polskiego komentatora, zorganizowano m.in. koncert Oddziału Zamkniętego i polską gastronomię. Z inicjatorem polskiej strefy kibica, Christophem Winczurą rozmawiał Adam Gusowski.
Dom bez przemocy
Imigrantki pomagają imigrantkom
Interkulturelle Initiative – „inicjatywa międzykulturowa”. Pod tą wieloznaczną nazwą kryje się wyjątkowa w skali całych Niemiec placówka pomagająca imigrantkom. W Berlinie działa od 10-ciu lat i przez ten czas dała schronienie tysiącom kobiet z całego świata, prześladowanych we wlasnych krajach, a przede wszystkim we własnych domach. Zarówno opiekunkami jak i podopiecznymi są wyłącznie imigrantki. Maciej Wisniewski odwiedził placówkę, aby przekonać się, że jest to również miejsce, w którym Polki pomagają Polkom.
Historia w roli głównej
Festiwal filmowy w Gdyni
W Gdyni trwa 37. festiwal filmowy – jeden z najważniejszych przeglądów filmowych w Polsce. O Złote Lwy powalczy 14 filmów tak znanych reżyserów jak Agnieszka Holland. Marek Koterski czy Władysław Pasikowski, ale również młodych twórców polskiego kina. Wiele ważnych filmów festiwalu dotyczy rozliczenia z przeszłością: „W ciemności" Agnieszki Holland, „Sekret” Przemysława Wojcieszka, a także „Pokłosie” Pasikowskiego – film o tragedii w Jedwabnem, który w ostatniej chwili dołączył do festiwalowego programu. O faworytach i „czarnych koniach”, które mogą zdobyć Złote Lwy, Tomasz Kycia rozmawia z Grażyną Słomką.
Kibicu, przyjedź i dołącz
Poznański sposób na przyciągnięcie fanów Euro
Miasta-gospodarze piłkarskich mistrzostw Europy starają się przyciągnąć kibiców. Jak ich skusić do przyjazdu? Najlepiej oferując bilety na mecz. Chociaż w Poznaniu nie grają ani Polacy ani Niemcy, miasto kieruje swoją ofertę także do kibiców niemieckich. Żeby wygrać bilet na jeden z meczów Euro 2012 w Poznaniu wystarczy ... piłka i kamera. O szczegółach Tomasz Kycia.
Poradnik Radia Funkhaus Europa
Do pracy, rodacy!
Niemiecki system emerytalny
Od maja 2011 roku także Polacy mogą pracować w Niemczech bez ograniczeń. O pierwszych krokach na niemieckim rynku pracy, o obowiązującym tu prawie pracy, prawie podatkowym, ubezpieczeniach i o wszystkim, co powinni wiedzieć pracownicy debiutujący pomiędzy Odrą, a Renem dowiecie się z cyklu Macieja Wiśniewskiego "Do pracy, rodacy". Dziś o rodzajach niemieckich emerytur - od państwowej po prywatną Riester-Rente.
Bilet – przedmiot pożądania
Gdzie można jeszcze kupić bilety na Euro 2012?
Do pierwszego gwizdka na mistrzostwach Europy w piłce nożnej pozostał zaledwie miesiąc. Czy kibic, który zdecydował się w ostatniej chwili, może jeszcze kupić bilety na mecze? „Nie masz biletu? Nic straconego” – kuszą liczne oferty w internecie. Ale czy można im wierzyć? A także, czy kupując bilet prywatnie można będzie wejść na stadion, jeśli na bilecie widnieje inne nazwisko? Na pytania, które stawia sobie wielu kibiców, próbuje odpowiedzieć Tomasz Kycia.
Jedziemy, żeby wygrać
Adam Bodzek przed barażami o awans do Bundesligi
W Berlinie zostanie jutro rozegrany pierwszy barażowy pojedynek o awans do pierwszej Bundesligi. Na Stadionie Olimpijskim miejscowa Hertha podejmie Fortunę Düsseldorf. Przez lata to stołeczny klub był przystanią dla polskich piłkarzy, a mniej lub bardziej udane epizody w karierze mieli w nim tak znani zawodnicy jak Artur Wichniarek czy Łukasz Piszczek. Teraz jednak Polakom bardziej sprzyja Fortuna. Obok wypożyczonego z FC Köln Adama Matuszczyka, filarem klubu z Düsseldorfu jest inny, mniej znany piłkarz polskiego pochodzenia – Adam Bodzek. Jego sylwetkę przedstawia Jacek Tyblewski.
Podzielona klasa
Film Andrzeja Klamta z nagrodą Nysa Film Festiwal
Jedni pozostali w Polsce, inni jak Podolski i Klose jako dzieci lub młodzież wyjechali do Niemiec. Jednym z nich jest Andrzej Klamt, który w swoim filmie dokumentalnym "Podzielona klasa" podejmuje temat wyjazdu do Niemiec i podziału wśród Ślązaków. Na odbywającym się na polsko-niemiecko-czeskim pograniczu festiwalu "Nysa" Saksońskie Stowarzyszenie Filmowe przyznało reżyserowi specjalną nagrodę "za szacunek i tolerację, z jakimi jego film przybliża drugą kulturę i wytycza drogę do dialogu". W rozmowie z Moniką Sędzierską Andrzej Klamt opowiada o filmie i często skomplikowanych wyborach "aussiedlerów".
Zapomniani bohaterowie
Polscy zdobywcy Berlina wspominają
Polscy żołnierze walczyli na frontach II wojny światowej, zdobywali Berlin i narażali życie w walce z nazistami. Dzisiaj w Niemczech mało kto pamięta, że obok żołnierzy radzieckich walczyli także Polacy. Kontakty z polskimi kombatantami pielęgnowano jedynie za czasow NRD. Po zjednoczeniu Niemiec polscy żołnierze nigdy nie zostali oficjalnie zaproszeni przez stronę niemiecką. Dopiero teraz, 67 lat po wojnie, przyjechali na zaproszenie berlińskiego Związku Prześladowanych przez Faszystowski Reżim. Przed pomnikiem Polskiego Żolnierza i Niemieckiego Antyfaszysty w Berlinie uczestniczyli w obchodach Dnia Zwycięstwa. Z polskimi kombatantami, którzy zdobywali Berlin, spotkała się Monika Stefanek.
Tłumacz - nieudany pisarz?
Niemiecka nagroda translatorska dla Sławy Lisieckiej
Sława Lisiecka z Łodzi odebrała niemiecką nagrodę translatorską Übersetzerpreis der Kunststiftung NRW 2012. Jury wyrózniło ją w za przekłady utworów Thomasa Bernharda. Przetłumaczyła ponad 90 książek z języka niemieckiego na polski, w tym literaturę piekną, filozoficzną, socjologiczną, popularnonaukową a nawet kryminały. Jak przyznaje w rozmowie z Adamem Gusowskim, podczas tłumaczenia stara się być przezroczystą i tłumaczyć tak wiernie, jak to możliwe.
Mały błąd, wielka tragedia
Proces sprawczyni wypadku polskiego autokaru
Od piątku sprawczyni wypadku polskiego autokaru pod Berlinem we wrześniu 2010 r. zasiada na ławie oskarżonych. Przed sądem w Poczdamie rozpoczął się proces Beatrice D., której prokuratura zarzuca nieumyślne spowodowanie śmierci 14-tu osób, które zginęły w wypadku. Według aktu oskarżenia, prowadząca samochód osobowy kobieta zbyt szybko próbowała wjechać na autostradę, wpadła w poślizg zderzyła się z autobusem, który następnie uderzył w filar wiaduktu. Maciej Wiśniewski o początku procesu, który dla uczestników wypadku jest z jednej strony powrotem dramatycznych wspomnień, ale z drugiej – szansą na powrót do normalnego życia.
Janusz Reiter: Nie możemy utracić Ukrainy
Ukraina przed Euro 2012
Pomysł odebrania Ukrainie roli współgospodarza mistrzostw i zapowiedź bojkotu uroczystości w tym kraju są pomysłem złym – ocenia wieloletni ambasador Polski w Niemczech i USA, prezes Centrum Stosunków Międzynarodowych, Janusz Reiter. Jego zdaniem bojkot doprowadzi do oddalenia się Ukrainy od Unii Europejskiej.
Prognoza kultury
Propozycje na maj 2012
W każdy pierwszy czwartek miesiąca, kulturoznawca Piotr Olszówka poleca na falach Funkhaus Europa wystawy, spektakle teatralne, seanse filmowe i inne wydarzenia kulturalne w Niemczech.
Polonicus to brzmi dumnie
Nagrody europejskiej Polonii
Aktorka Krystyna Janda, minister w rządzie Nadrenii Płn. – Westfalii Angelica Schwall-Düren, prezydent honorowy Europejskiej Unii Wspólnot Polonijnych Helena Miziniak oraz były ordynariusz opolski arcybiskup Alfons Nossol. To laureaci tegorocznej edycji nagród europejskiej Polonii. „Polonicusy 2012” zostaną wręczone 5 maja podczas gali w Akwizgranie. O nagrodach Monika Sędzierska rozmawia z Wiesławem Lewickim – przewodniczącym jury przyznającym wyróżnienia.
Szparagowe szaleństwo
Polscy zbieracze szparagów w Beelitz opowiadają o swojej pracy
Goethe nazywał szparagi królewską rośliną, a wiązki szparagów przesyłał w prezencie swojej ukochanej Charlotte von Stein. W ciągu dwóch miesięcy sezonu Niemcy spożywają ponad 100 tysięcy ton szparagów. W Polsce szparagi od kilku lat zyskują na popularności, jednak daleko nam do fascynacji Niemców. Skąd bierze się fenomen szparagów, dlaczego podczas wojny zrezygnowano z ich uprawy i dlaczego zwłaszcza mężczyźni powinni delektować się szparagami ? W Beelitz pod Berlinem, szparagowym zagłębiu Niemiec, sprawdzała to Monika Stefanek.
Jesteśmy coraz bliższymi sąsiadami
Ekspertka ISP o nowej emigracji do Niemiec
Rok temu Niemcy otworzyli swój rynek pracy dla Polaków i obywateli siedmiu innych krajów naszego regionu Europy. Z tej okazji Instytut Spraw Publicznych w Warszawie opublikował raport „Znikająca granica”, podsumowujący wyniki badań najnowszej polskiej emigracji do Niemiec, przede wszystkim na niemieckie tereny przygraniczne. Polacy prowadzą tam działalność gospodarczą i nabywają nieruchomości, a część włącza się w życie lokalnej społeczności. Z jakim skutkiem? Monika Sędzierska zapytała o to dr Agnieszkę Ładę z Instytutu Spraw Publicznych
Eksplozja polskiego folku
Polsko-niemiecki festiwal kulturalny w Bochum
Folk, jazz, muzyka klasyczna i klezmerska wypełnią rozpoczynający się w piątek w Bochum festiwal „EUforia”. Program festiwalu, który potrwa do 13 maja, uzupełnią dyskusje i spotkania literackie. Najważniejszym wydarzeniem będzie koncert projektu The Polish Folk Explosion, którego gwiazdą jest lider popularnej grupy Zakopower Sebastian Karpiel-Bółecka. O tej i innych atrakcjach festiwalu festiwalu „EUforia” Monice Sędzierskiej opowiada Emanuela Danielewicz – przewodnicząca stowarzyszenia „Kosmopolen”, które jest organizatorem imprezy.
Nowy stary "Pigasus"
Polska galeria ma nową siedzibę
Od 2003 r. Mariusz i Joanna Bednarscy prowadzą w Berlinie galerię i sklep „Pigasus”. Berlińczycy i mieszkający w stolicy Niemiec Polacy chętnie kupują tam polskie plakaty, płyty i filmy. Od dziś "Pigasus" funkcjonuje w Berlinie w nowej siedzibie przy Danziger Str. 52. Przeprowadzce towarzyszy wystawa plakatów z minionych 9-ciu lat specjalnie przygotowanych na wystawy "Pigasusa". Po nowej siedzibie galerii Monikę Sędzierską oprowadził jej współwłaściciel Mariusz Bednarski.
Zapomnieć o strachu
Berlińskie Biennale pod znakiem polityki
„Forget Fear” – „Zapomnieć o strachu” to motto 7. Biennale Sztuki Współczesnej, które rozpoczyna się w Berlinie. Kuratorzy przeglądu – w tej roli tym razem dwoje Polaków: Joanna Warsza i Artur Zmijewski – z pewnością nie boją się prowokować. "Zajmujemy się konkretnymi działaniami, które dają namacalne efekty. Zamiast stawiać pytania, poszukujemy odpowiedzi i sytuacji, które stanowią odpowiedzialne rozwiązania" – mówi Żmijewski. Odpowiedzi na pytanie: „czego miłośnicy sztuki mogą oczekiwać po biennale w Berlinie?” Adam Gusowski szukał w rozmowie z Krzysztofem Viscontim. A Piotr Olszówka szukał mocnych i słabych stron tegorocznej imprezy.
10 urodziny festiwalu Filmland Polen
Rusza święto polskiego kina na północy Niemiec
Grażyna Słomka, kuratorka festiwalu Filmland Polen, od 10 lat pokazuje polskiej i niemieckiej publiczności najlepsze polskie filmy. W Hamburgu, Lubece i Hannowerze goszczą polscy reżyserzy i aktorzy. „Polskie kino ma się coraz lepiej i coraz więcej niemieckich widzów chodzi na polskie filmy”- podsumowuje swoją dotychczasową pracę Grażyna Słomka. A co będzie można zobaczyć na festiwalu w tym roku? Posłuchaj rozmowy Adama Gusowskiego
325 kilometrów na godzinę
Polski kierowca rajdowy Kevin Mirocha dla naszej redakcji
Polscy kibice Formuły 1 nadal czekają na powrót na tory Roberta Kubicy. Tymczasem w Nadrenii wyrasta nawet jeśli nie jego następca, to z pewnością wielki talent. Kevin Mirocha, urodzony 21 lat temu w Hamm w Nadrenii, jest synem polskich emigrantów z Koszalina. Do tej pory ścigał się w barwach Niemiec, od tego sezonu w zawodach Formuły 2 startuje jako reprezentant Polski. Dlaczego tak zdecydował, jak przebiegała jego kariera i co czuje, kiedy bije rekordy szybkości – Kevin Mirocha opowiada Adamowi Gusowskiemu.
„Wiedźmin 2” w Berlinie
Druga część kultowej polskiej gry komputerowej
W Berlinie ruszyły Dni Gier Komputerowych. O sukcesie najnowszej wersji „Wiedźmina” Andrzeja Sapkowskiego opowie międzynarodowej publiczności jeden z jej autorów, miłośnik fantastyki Michał Nowakowski ze spółki CDProjekt Red. „Przy grze RPG pracuje wiele osób, tak jak przy filmie. To bardzo skomplikowany twór. Jest reżyser, który odpowiada za ogólną wizję. Jest zespół odpowiedzialny za fabułę, piszący dialogi od razu po angielsku i zespół graficzny”- opowiada o swojej pracy gość Radia Funkhaus Europa. Jaki jest sekret miedzynarodowego sukcesu najnowszego Wiedźmina? Michał Nowakowski opowie o tym w rozmowie z Adamem Gusowskim
"Seksmisja" na cztery marionetki
Lalkowa wersja kultowej polskiej komedii
„Seksmisja” Juliusza Machulskiego to jedna z najpopularnieszych polskich komedii wszechczasów. Czy można wyobrazić sobie „Seksmisję” po niemiecku, w teatrze, i to w dodatku lalkowym? Okazuje się, że można. Na ten karkołomny pomysł wpadli członkowie berlińskiej grupy „Das Helmi”, którzy na lalkowe przedstawienia przerobili takie filmy, jak „Matrix”, „Leon zawodowiec” czy „Trzy lolory: Biały” Kieślowskiego. „Seksmisja” miała swoją premierę przed dwoma laty we Freiburgu i od tego czasu z powodzeniem wystawiana jest w różnych miastach Niemiec. W Berlinie można będzie zobaczyć ją w najbliższy weekend. O swojej wersji kultowej polskiej komedii Maciejowi Wiśniewskiemu opowiedzieli członkowie grupy „Das Helmi” Emir Tebatebai i Tina Pfurr.
Przed Euro do kontroli
Polska wprowadza kontrole graniczne w czasie piłkarskich mistrzostw Europy
Kontrole na polsko-niemieckiej granicy? Od prawie pięciu lat to już przeszłość. Od kiedy Polska przystąpiła w grudniu 2007 r. do strefy Schengen, granice są otwarte, a w miejscu, gdzie kiedyś ustawiały się kolejki samochodów do odprawy, mamy co najwyżej ograniczenia prędkości. Teraz jednak kontrole wracają. Polska przywraca je w związku z mistrzostwami Europy w piłce nożnej. Kontrole mają być skierowane przeciwko stadionowym chuliganom, natomiast zwykli podróżni ich nie odczują – zapowiadają polskie władze. Czy na pewno? Maciej Wiśniewski o tym, co w trakcie Euro 2012 zmieni się na polsko-niemieckiej granicy.
MitOst przy piłce
Kulturalne inicjatywy przy okazji Euro 2012
Piłkarskie mistrzostwa Europy to przede wszystkim, ale nie tylko futbol. To także liczne projekty i inicjatywy kulturalne towarzyszące mistrzostwom. „MitOst am Ball” to program, który publiczne pokazy meczów łączy z koncertami wykonawców z krajów – uczestników turnieju i innymi atrakcjami kulturalnymi. Kogo można będzie zobaczyć i posłuchać podczas spotkań z cyklu „MitOst am Ball”? Adam Gusowski rozmawia na ten temat z Katarzyną Lorenc z inicjatywy MitOst.
Niemcy życzą szczęścia Wam
Prezent dla Polaków na Euro 2012
„Barwy szczęścia“ to tytuł piosenki, którą na Euro 2012 skomponował i wyprodukował Josef Peter Satler, pracownik Ambasady Niemiec w Warszawie. „Niemcy życzą szczęścia Wam / by w finale z Polską być" - brzmi tekst piosenki. Na stronie ambasady obok piosenki, można znaleźć także informacje na temat czterech polskich miast, gdzie odbędą się mecze piłki nożnej w ramach mistrzostw. Skąd pomysł sprawienia Polakom muzycznego prezentu na Mistrzostwa Europy? - Josef Satler opowiada w rozmowie z Tomaszem Kycią.
Poradnik Radia Funkhaus Europa
Do pracy, rodacy!
Rozliczanie z fiskusem
Od maja 2011 roku także Polacy mogą pracować w Niemczech bez ograniczeń. O pierwszych krokach na niemieckim rynku pracy, o obowiązującym tu prawie pracy, prawie podatkowym, ubezpieczeniach i o wszystkim, co powinni wiedzieć pracownicy debiutujący pomiędzy Odrą, a Renem dowiecie się z cyklu Macieja Wiśniewskiego "Do pracy, rodacy". Dziś o tym, w jaki sposób powinni rozliczać się z niemieckim fiskusem Polacy, którzy prowadzą w Niemczech jednoosobowe firmy i na co muszą zwrócić uwagę.
Z kamerą przez Polskę i Ukrainę
Co nas czeka na Euro 2012
Stadion we Lwowie widać z daleka, ale nie można znaleźć drogi i informacji, jak tam dojechać – wspomina reporter Adrian Bartocha, który przez dwa tygodnie przemierzał Polskę i Ukrainę z ekipą reporterów RBB. Polska, zdaniem niemieckich dziennikarzy, jest dobrze przygotowana do Euro 2012. Relacje z podróży oglądać można na specjalnej stronie internetowej rozgłośni RBB. Z autorem, reporterem i operatorem kamery, Adrianem Bartochą rozmawiał Tomasz Kycia.
Filmy z życia wzięte
Wojciech Staroń w studiu FHE
Jest autorem zdjęć do filmów fabularnych m.in. „Mój Nikifor”, „Plac Zbawiciela” i „El Premio”, za który na tegorocznym Berlinale otrzymał nagrodę Srebrnego Niedźwiedzia. Reżyserem filmów dokumentalnych, w tym „Argentyńskiej lekcji” i operatorem kamery w superprodukcji „Harry Potter”. W kwietniu swoje filmy prezentuje na festiwalu FilmPolska w Berlinie. Z Wojciechem Staroniem rozmawiał Tomasz Kycia.
Ona czuje bluesa
Magda Piskorczyk w studiu FHE
Filigranowa kobieta z dojrzałym, „czarnym” głosem. Dwukrotna półfinalistka międzynarodowego konkursu IBC w Memphis. Czterokrotna Wokalistka Roku kwartalnika "Twój Blues". Dwukrotnie nominowana do Nagrody Fryderyk 2012 w kategorii Bluesowy Album Roku za płyty "Mahalia" i "Afro Groove". Wierna muzyce zakorzenionej w tradycji afro-amerykanskiej i afrykanskiej. Magdalena Piskorczyk w kwietniu zagra 7 koncertów w Niemczech. W studiu FHE z artystką rozmawiał Tomasz Kycia.
Tango na skrzypce
Polska skrzypaczka w Berlinie
Tanga Astora Piazzolli należą do kanonu współczesnej muzyki popularnej. Rzadko jednak można je usłyszeć w aranżacji na skrzypce. Taka okazja nadarza się 18 kwietnia w Filharmonii Berlińskiej i to w wykonaniu polskiej skrzypaczki. Maria Ossowska pochodzi ze Szczecina, studiowała w Hanowerze, a mieszka w Berlinie. O fascynacji skrzypcami, swojej karierze, a także o tym, czy łatwo być piękną kobietą w świecie muzyki, opowiada Monice Sędzierskiej.
40 lat
wspólnej pracy nad podręcznikami
Wspólna Polsko-Niemiecka Komisja Podręcznikowa powstała pod patronatem UNESCO i istnieje od 1972 roku. Stała się platformą i pierwszą zinstytucjonalizowaną okazją do dialogu między czołowymi polskimi i niemieckimi historykami i geografami. W ramach działań Komisji Podręcznikowej oceniane są obustronnie podręczniki szkolne, opracowywane zagadnienia naukowe, a następnie tworzone zalecenia oraz materiały pomocnicze do nauki historii i geografii.O dialogu ponad żelazną kurtyną ze współprzewodniczącym komisji prof. Michaelem Müllerem rozmawiał Tomasz Kycia
I znów się kręci
Festiwal Filmpolska w Berlinie
To już 7. edycja największego festiwalu polskiego filmu poza granicami Polski. Organizowany przez Instytut Polski w Berlinie festiwal chce zainteresować przede wszystkim niemiecką publiczność najnowszymi polskimi produkcjami, ale i ciekawą retrospektywą. Polskie kino istnieje, ale w Niemczech jest często niezauważane i trzeba je wciąż odkrywać, twierdzi dyrektor festiwalu Kornel Miglus, z którym rozmawiał Jacek Tyblewski. Z kolei Maciej Wiśniewski zastanawia się czy niemiecki widz potrzebuje polskiego kina?
Powrót na Viadrinę
dr Dagmara Jajeśniak-Quast
"Moja mama usłyszała o Viadrinie w Teleexpressie i tak postanowiłam tam studiować" mówi dr Dagmara Jajeśniak-Quast, która teraz staje po drugiej stronie nauczycielskiego pulpitu i przejmuje kierownictwo Centrum Interdyscyplinarnych Studiów o Polsce na Uniwersytecie Viadrina we Frankfurcie nad Odrą. W rozmowie z Jackiem Tyblewskim tłumaczy, czym jest nowa placówka i dlaczego dziś ważne są studia interdyscyplinarne.
Klopsztanga, czyli sezon na Polskę
2012: Polska gościem Nadrenii
„Organizując Rok Polski w Nadrenii, sięgnęliśmy do korzeni wymiany między Polską a Nadrenią-Północną Westfalią , korzeni sięgających 19. wieku. Dlatego symbolem tego sezonu jest wyraz „klopsztanga”- mówi na antenie Radia Funkhaus Europa jedna z organizatorek Dni Polskich w Nadrenii dyrektor Instytutu Polskiego w Düsseldorfie Katarzyna Sokołowska. Co oznacza "klopsztanga" w tym wymiarze? I jakie wydarzenia zaplanowano podczas tego sezonu? Posłuchaj rozmowy Tomasza Kyci
Czy mój dyplom jest ważny?
Informacje o kwalifikacjach zawodowych
Z początkiem kwietnia w Niemczech weszła w życie ustawa o uznawalności zagranicznych dyplomów i kwalifikacji zawodowych. Od początku miesiąca cudzoziemcy mogą sprawdzić, czy zdobyte przez nich za granicą wykształcenie jest równoważne z niemieckim. Pomaga im w tym specjalny portal internetowy i telefoniczna infolinia. Na ile nowe regulacje ułatwią Polakom życie w Niemczech i czy już wykorzystują oni nowe możliwości? – sprawdził Maciej Wisniewski.
Lubię moją publiczność
Anna Maria Jopek koncertuje w Niemczech
"Lubię koncerty, bo lubię kontakt z moją publicznością" mówi na antenie Funkhaus Europa Anna Maria Jopek. Jej trasy koncertowe spowodowały, że długo nie wydała żadnej płyty. Ale w ubiegłym roku ukazały się aż trzy albumy piosenkarki: Polanna, Haiku i Sobremesa. Pierwsza to poszukiwanie istoty duszy polskiej w muzyce, druga to projekt polsko-japoński a trzecia, jak twierdzi Anna Maria jest wybitnie do tańca. Tuż przed trasą koncertową po Niemczech Anna Maria Jopek była gościem Jacka Tyblewskiego w studiu Funkhaus Europa.
Sztuka a polityka
Artur Żmijewski o Berlińskim Biennale
Czy sztuka może być polityką? Czy polityka może być sztuką? Jedno jest pewne, 7. Berlińskie Biennale Sztuki Współczesnej, które rozpocznie się 26 kwietnia będzie zaangażowane politycznie. Zadba o to tegoroczny kurator wystawy, o którym już kilka miesięcy temu było głośno w stolicy Niemiec: Artur Żmijewski. Jakie są jego plany, jaki będzie program tego ważnego międzynarodowego wydarzenia zapytał Krzysztof Visconti.
Polszczyzna będzie taka, o jaką zadbamy
Prof. Miodek o stanie polskiej i śląskiej mowy
"Ani razu nie zamieniłem porządku obrad na agendę" twierdzi prof. Jan Miodek i jednocześnie uspokaja, że język polski w napływie lingwistycznych zapożyczeń nie zaginie. Jego kondycja zależy wyłącznie od nas samych, czy dbamy o język, czy nie. W rozmowie z Jackiem Tyblewskim wyjaśnia, na czym polegają najczęstsze nadużycia językowe Polaków i odpowiada na pytanie, czy śląski już wkrótce ma szansę stać się językiem regionalnym.
Być Żydem ...
... to brzmi dumnie, także dla wielu Polaków
Coraz więcej młodych Polaków dołącza do gmin żydowskich. ZUM – Żydowska Organizacja Ogólnopolska, zrzeszająca najczęściej uczniów i studentów, liczy blisko 450 sób. Biorą one udział w spotkaniach i imprezach organizowanych przez gminę, spotykają na wspólnych kolajach, uczą się hebrajskiego. Z czego wynika renesans tego, co żydowskie, sprawdzała Katarzyna Tuszyńska.
Szukam nowych doznań wizualnych
Jakub Bejnarowicz w polskiej redakcji FHE
Jakub Bejnarowicz urodził się w 1980 r. w Ostrowie. Jest absolwentem uczelni filmowych w Warszawie i Poczdamie. Mieszka w Berlinie. Jest autorem zdjęć do wielu filmów fabularnych i dokumentalnych, pokazywanych na festiwalach w Łodzi, Karlovych Varach i Berlinie. W 2009 r. nominowany był do niemieckiej nagrody Kammerapreis. Na ostatnim festiwalu Berlinale jego zdjęcia ozdobiły film „Gnade” Matthiasda Glasnera. O pracy operatora zdjęć Jakub Bejnarowicz opowiada Monice Sędzierskiej.
Zróbmy krok do lepszego życia
Jak przeżyć Święta Wielkiej Nocy?
Święta Wielkiej Nocy są dla chrześcijan najważniejszymi świętami w roku. Mimo tego wszystko nie wszyscy zdają sobie sprawę ze znaczenia, wymowy i symboliki tych świąt. W jaki sposób przygotować się do Wielkiej Nocy i jak je najlepiej przeżyć? Dlaczego święci się pokarmy? A także, czy w przeżyciu świąt mogą pomóc nowoczesne technologie? Te pytania Monika Sędzierska zadała dominikaninowi ojcu Janowi Kulikowi.
Bravissimo dla polskiego reżysera
Drugi film Radka Węgrzyna w kinach
Radek Węgrzyn urodził się w 1977 r. w Gdańsku. Studia reżyserskie ukończył w szkole filmowej w Poczdamie-Babelsbergu. Obecnie mieszka w Berlinie i Hanowerze. W lutym na ekrany niemieckich kin wszedł jego bardzo dobrze przyjęty fabularny debiut „Sommer auf dem Land”. Od czwartku w kinach w Niemczech można oglądać jego nowy, tym razem dokumentalny film „Violinissimo”. Młody reżyser opowiada o nim Monice Sędzierskiej.
Nieudacznicy górą!
Polski klub uratowany
„Klub polskich nieudaczników” w Berlinie to jedna z wizytówek polskiej kultury w Niemczech. Na początku roku przyszłość popularnego klubu stanęła jednak pod znakiem zapytamia. W lutym termin miał już nawet komornik, który miał eksmitować „nieudaczników”. A jednak miłośnicy polskiego filmu, muzyki, a przede wszystkim absurdalnego humoru będą mogli nadal spotykać się przy berlińskiej Ackerstr. „Klub polskich nieudaczników” udało się uratować. W jaki sposób? – Monice Sędzierskiej opowiada o tym jeden z jego założycieli Adam Gusowski.
Polak w Berlinie nie zginie
... choć nie wszędzie znajdzie informacje po polsku
Kiedy podczas ostatniej wizyty w Berlinie minister Radosław Sikorski nocował w słynnym hotelu „Adlon”, poskarżył się, że nie ma w nim polskiej telewizji. Sprawę nagłośniły polskie media, a dyrekcja hotelu obiecała uruchomienie jednego z polskich kanałów informacyjnych. Nie każdy może sobie pozwolić na taki luksusu, jak szef polskiej dyplomacji. Gdzie w Berlinie Polacy witami i informowani są w ojczystym języku, a gdzie nie mają do niego dostępu – sprawdzała Monika Stefanek.
Poradnik Radia Funkhaus Europa
Do pracy, rodacy!
Uwaga na nieuczciwych pracodawców
Od maja 2011 roku także Polacy mogą pracować w Niemczech bez ograniczeń. O pierwszych krokach na niemieckim rynku pracy, o obowiązującym tu prawie pracy, prawie podatkowym, ubezpieczeniach i o wszystkim, co powinni wiedzieć pracownicy debiutujący pomiędzy Odrą, a Renem dowiecie się z cyklu Macieja Wiśniewskiego "Do pracy, rodacy". Dziś oddamy głos polskim pracownicom, które czują się oszukane przez niemieckiego pracodawcę, a także poradzimy, jak bronić się przed nadużyciami ze strony pracodawców.
Narodowość? Śląska!
Spis powszechny a sprawa śląska
Wyniki Narodowego Spisu Powszechnego wywołały w Polsce wielkie emocje. 809 tys. osób zadeklarowało narodowość śląską, z czego 362 tys. wyłącznie śląską, a 415 tys śląską i polską. Wśród publicystów, naukowców i komentatorów rozgorzał spór: czy wyniki spisu powszechnego są przykładem budzącej się tożsamości Ślązaków czy też dowodem na to, że Śląsk jest polski, a czegoś takiego jak narodowość śląska po prostu nie ma. Na czym ten spór polega - wyjaśnia Marek Twaróg, red. naczelny ukazującego się w Katowicach Dziennika Zachodniego.
Więcej niż polonistyka
Halle-Wittenberga i Jena otrzymały dotację na Centrum Studiów Polonoznawczych
Na uniwersytetach w Halle i Jenie powstanie Centrum Studiów Polonoznawczych. Uczelnie dostały środki na taką działałność m.in od Fundacji Współpracy Polsko-Niemieckiej. „Kończy sie byt tradycyjnej polonistyki, a rodzi się typ studiów interdyscyplinarnych”- tłumaczy charakter studiów dyrektor Fundacji Współpracy Polsko Niemieckiej dr Albrecht Lempp. Rozmawia z nim Tomasz Kycia.
To był rekordowy rok
Polsko-niemieckie obroty gospodarcze w 2011 r.
Miniony rok był kolejnym rokiem wzrostu gospodarczego w Polsce i w Niemczech. Obie gospodarki skutecznie obroniły się przed kryzysem. Dla Niemiec rok 2011 był rokiem spadku bezrobocia, określanego mianem „Jobwunder”. W Polsce zaś przypadł na ten okres szczyt boomu inwestycyjnego przed tegorocznymi mistrzostwami Europy w piłce nożnej. Teoretycznie więc Polska i Niemcy spełniały wszelkie warunki, aby bić rekordy obrotów handlowych. Czy tak się stało? W polskiej ambasadzie w Berlinie podsumowano stan polsko-niemieckich stosunków gospodarczych w ubiegłym roku. O tym, co najważniejsze w tym podsumowaniu – Maciej Wiśniewski.
Czekam na telefon od polskiego reżysera
Karolina Łodyga zrobiła karierę w Niemczech, teraz czas na Polskę
Największą popularność przyniosła jej rola Katji w telenoweli „Anna und die Liebe”. W serialu kryminalnym dla ARD i ARTE „Im Angesicht des Verbrechens“ zagrała Katarinę. Polska aktorka Karolina Łodyga nie czuje się jednak gwiazdą. Role traktuje jak inspiracje życiowe. Jak wygląda codzienne życie aktorki? Czy chętnie gra role Polek? Z Karoliną Łodygą rozmawia Tomasz Kycia
Prawie gotowi do lotu
Ostatnie testy nowego berlińskiego lotniska
3 czerwca ruszy nowy port lotniczy Berlina i Brandenburgii im. Willy'ego Brandta. Zastapi on lotniska Tegel i Schönefeld i będzie najnowocześniejszym lotniskiem w Europie. Inwestycja kosztowała 4 miliardy euro, a wśród podwykonawców znalazło się wiele firm z Polski. Lotnisko liczy teraz na polskich podróżnych. Na razie trwa próbny rozruch portu lotniczego. Jak on wygląda? Sprawdzała Monika Stefanek
Łódź i Berlin na start!
31 marca rusza gra miejska, czyli „odnajdywanie sensu życia”
- Łódź i Berlin zagrają w największą w ich historii grę miejską. Każda łódzka dwuosobowa drużyna połączona będzie z parą berlińczyków. Aby wygrać, będą musieli współpracować podejmując wyzwania w każdym z miast. Będzie bardzo emocjonująco - zachęca na antenie Radia Funkhaus Europa studentka Studienkolleg zu Berlin organizatorka gier Aleksandra Łuczak. Na czym polega gra Einblicke? Posłuchaj rozmowy Tomasza Kyci
Poradnik Radia Funkhaus Europa
Do pracy, rodacy!
Kindergeld
Od maja 2011 roku także Polacy mogą pracować w Niemczech bez ograniczeń. O pierwszych krokach na niemieckim rynku pracy, o obowiązującym tu prawie pracy, prawie podatkowym, ubezpieczeniach i o wszystkim, co powinni wiedzieć pracownicy debiutujący pomiędzy Odrą, a Renem dowiecie się z cyklu Macieja Wiśniewskiego "Do pracy, rodacy". Dzisiaj wszystko, co niemieckie przepisy i unijne prawo, mówią o Kindergeld.
Piotr Piaszczyński poleca
powieść Marii Nurowskiej „Drzwi do piekła“
„Największym atutem „Drzwi do piekła“ jest ich warstwa psychologiczna, zawarta w retrospekcjach dotyczących dramatycznych dziejów „toksycznego związku“ Darii i Edwarda. W tym aspekcie to zaiste znakomite pisarskie osiągnięcie. Zaryzykuję tezę, że gdyby tylko na tym wątku skupiła się autorka, otrzymalibyśmy powieść bez wątpienia wybitną” – w tym miesiącu Piotr Piaszczyński poleca powieść Marii Nurowskiej „Drzwi do piekła“.
Tęsknota za ojczyzną
Nowa wystawa Wypędzonych
Kiedy przed sześcioma laty fundacja Centrum Przeciwko Wypędzeniom Eriki Steinbach otwierała w Berlinie swoją pierwszą wystawę, towarzyszyły jej protesty niemieckich antyfaszystów i Mlodzieży Wszechpolskiej. Od dziś można w Berlinie zobaczyć najnowszą wystawę powstałą pod okiem Steinbach. Jej otwarciu nie towarzyszyły tym razem emocje; pojawiła się na nim natomiast kanclerz Angela Merkel, która obsypała szefowa Zwiazku Wypędzonych komplementami. O nowej wystawie Centrum Przeciwko Wypędzeniom i ociepleniu na linii Merkel – Steinbach – Maciej Wiśniewski.
Z ksiażką na wyspę
Usedomer Literaturtage 28.03-1.04.2012
Nagroda dla Olgi Tokarczuk, film Stanisława Muchy i dyskusja z udziałem pisarki Joanny Bator, to tylko niektóre polskie akcenty tegorocznych Uznamskich Dni Literatury. Festiwal na wyspie Uznam, który odbywa się po niemieckiej i po polskiej stronie granicy, w Świnoujściu, poświęcono m.in. literaturze z Dolnego Śląska, rumuńskiego Siedmiogrodu, Estonii i Kazachstanu. O koncepcji i programie festiwalu Adamowi Gusowskiemu opowiada Tomasz Schulz, dramaturg Usedomer Literaturtage.
Uczciwe zasady mobilności
DGB wspiera zagranicznych pracowników
Praca w Niemczech może być dla Polaków, jeśli nie spełnieniem marzeń, to przynajmniej szansą. Dla wielu rodaków staje się jednak koszmarem. Pracują w warunkach fatalnych, mieszkają w jeszcze gorszych, za pracę dostają albo część obiecanych pieniędzy albo wcale. Wyzyskowi zagranicznych pracowników w Niemczech walkę wydaje centrala Zwiazków Zawodowych DGB. Podczas konferencji w Berlinie przedstawiła ona projekt „Uczciwe zasady mobilności”, który ma poprawić warunki pracy cudzoziemców na niemieckim rynku. Posłuchaj relacji Macieja Wiśniewskiego.
Internet dla każdego
Marcin Cieślak dla Funkhaus Europa
Marcin Cieślak, założyciel i członek polskiego oddziału Internet Society, korzysta z Internetu od 20 lat. Na co dzień doradza firmom w Polsce i w Niemczech w zakresie tworzenia innowacyjnych usług oraz budowy systemów informatycznych. Od 1996 roku propaguje otwarcie środowiska edukacyjnego, przedsiębiorstw i administracji na korzyści jaki przynosi Internet. W wolnych chwilach rozwija polską Wikipedię. Żyje między Frankfurtem nad Menem i Warszawą. W rozmowie z Adamem Gusowskim wyjaśnia zawiłości sieci.
Czuję się pomiędzy
Dzień Niepodległości Nowej Ameryki
Nowa Ameryka jest przestrzenią „pomiędzy”. Powstała wzdłuż polsko-niemieckiego pogranicza i ciągnie się przez Szczettinstan, Terra Incognita, Lebuser Ziemia i Schlonsk. Jej współzałożycielem jest artysta zajmujący się zagadnieniem granic i tożsamości Michael Kurzwelly. Ideę Nowej Ameryki poprzedziła jego koncepcja Słubfurtu - wspólnej rzeczywistości, tworzonej przez Słubice i Frankfurt nad Odrą, leżącej w dwóch państwach jednocześnie. O swojej wizji pogranicza Michael Kurzwelly opowiada Adamowi Gusowskiemu
Magazyn Satyryczny Klubu Polskich Nieudaczników
Magazyn satyryczny Klubu Polskich Nieudaczników w Berlinie na antenie Polskiego Magazynu Radiowego w każdy trzeci piątek miesiąca.
Autorzy: Adam Gusowski, Piotr Mordel oraz Ewa Lewy [mehr]
Ucho zimnej wojny
Stacja nasłuchowa Teufelsberg
W czasach zimnej wojny Brytyjczycy i Amerykanie wybudowali na wzgórzu Teufelsberg w Zachodnim Berlinie jedną z największych stacji nasłuchowych. Pracujący tu oficerowie podsłuchiwali połączenia radiotelegraficzne całego Bloku Wschodniego, głównie Polski. Po zjednoczeniu Niemiec urządzenia zdemontowano, a obiekt otoczono wysokim płotem. Do niedawna można było wejść na teren stacji tylko nielegalnie i na własne ryzyko. Teraz obiekt można zwiedzać z przewodnikiem, również po polsku. Relacja Moniki Stefanek.
Przepis na gwiazdkę
Polska restauracja w przewodniku Michelin
W przewodniku Michelin po raz pierwszy wymieniono polską restaurację, która jest o krok od kulinarnego Oscara, czyli gwiazdki. Warszawskie "Atelier Amaro" dostało tytuł "Rising Star", a to oznacza, że - przy utrzymaniu poziomu - za rok otrzyma gwiazdkę. Byłaby to pierwsza w Polsce restauracja z gwiazdką Michelina. Założycielem "Atelier Amaro" i szefem kuchni jest Wojciech Modest Amaro, który swoje życie od kuchni przedstawił naszej reporterce Grażynie Słomce.
Reklama a rzeczywistość
O opiece nad osobami starszymi w Niemczech
"Praca od zaraz i dobre zarobki!" tego typu hasłami polscy pośrednicy pracy werbują opiekunki nad osobami starszymi w Niemczech. Jaka jest jednak rzeczywista sytuacja kobiet, które podejmują się tej trudnej i wymagającej pracy? Kobiety często nie wiedzą, co je czeka na miejscu, twierdzi w rozmowie z Jackiem Tyblewskim dr Sylwia Timm, pracownik Niemieckiego Zrzeszenia Związków Zawodowych DGB, która jest jedną z niewielu osób w Niemczech pomagających polskim opiekunkom nad osobami starszymi. Jeśli chcesz się z nią skontaktować, wybierz ten numer telefonu poradni DGB: 030 / 21016437.
Popłynąć po sukces
Tłuste lata "Odra Trans"
"Początkowo Niemcy musieli się przyzwyczaić, że ich przedsiębiorstwem kierują Polacy. Ale dziś żadnych problemów już nie ma", mówi Piotr Chajderowski, prezes spółki Odra Trans, która pięć lat temu przejęła Deutsche Binnenreederei w Berlinie. W przeciągu ośmiu lat spółka dziesięciokrotnie zwiększyła przychody i jest potentatem żeglugi śródlądowej w Niemczech. Teraz spółka zapowiada wejście na giełdę papierów wartościowych. Jej prezes w rozmowie z Jackiem Tyblewskim wyjaśnia, na czym polega ten sukces.
Ksenofobiczny portal potępiony
Czy to rozwiąże problemy Polaków w Holandii?
Parlament Europejski ostro skrytykował holenderski portal internetowy Partii Wolności nawołujący do składania donosów na pracowników z nowych krajów członkowskich. Europosłowie wezwali też rząd holenderski do zdystansowania się od tego portalu. Jednak oprócz skandalu wokół dyskryminującej strony internetowej pozostał problem zachowania niektórych Polaków w Holandii, o czym mówi Małgorzata Bos-Karczewska, redaktor naczelna portalu Polonia.NL i Prezes Stowarzyszenia Ekspertów Polskich w Holandii.
Chuligani bez szans
Bezpieczeństwo na Euro 2012
Ostatnio przycichły oskarżenia niemieckich mediów, które często bez pokrycia robiły z polskiego kibica postrach Europy. Ale ekscesy na polskich stadionach w ostatnich latach pokazywały, że kibole są bezkarni a państwo bezradne. Podczas Mistrzostw Europy 2012 ma być inaczej: „Pokazujemy chuliganom, że łamanie prawa się nie opłaca”, mówi w rozmowie z Jackiem Tyblewskim rzecznik Komendy Głównej Policji, Mariusz Sokołowski, który przedstawia stan bezpieczeństwa polskich stadionów podczas Mistrzostw Europy 2012.
Polskie elektrownie jądrowe?
Początek protestu antyatomowego
Minister gospodarki Waldemar Pawlak przyznał na łamach niemieckiej prasy, że klamka już zapadła: Pierwsza elektrownia jądrowa ma powstać do 2020 roku, druga rok pózniej. Tymczasem zarówno w polskim jak i niemieckim społeczeństwie - szczególnie przygranicznym - rośnie protest przeciwko tym planom. Narazie budowa pierwszej elektrowni atomowej dzieli Polaków. Według różnych badań co trzeci z nich nie chce takiej technologii. Elżbieta Stasik o rodzącym się antyatomowym proteście.
Piłka(rzyki) w grze
Promocja Euro 2012 na targach ITB
Do rozpoczęcia piłkarskich mistrzostw Europy w Polsce i na Ukrainie pozostały dokładnie trzy miesiące. Pod znakiem promocji tej imprezy przebiega polska prezentacja na trwających w Berlinie międzynarodowych targach turystycznych ITB. Jednym z elementów tej promocji był mini-turniej Euro 2012. Chociaż były to zawody nie prawdziwych piłkarzy, a stołowych piłkarzyków, obsadę miały wysoką rangą. Przedstawiciele polskich miast-gospodarzy Euro 2012 informowali o stanie przygotowań do prawdziwego turnieju, a minister sportu Joanna Mucha zapewniała, że do mistrzostw "wszystko będzie gotowe". Relacja Tomasza Kyci.
Gotowe na wszystko
Problemy Polek pracujących w Niemczech
Są wykwalifikowane, zdeterminowane i najczęściej chwalone jako dobre pracownice. Ale zdarza się, że również oszukiwane i wykorzystywane przez nieuczciwych pracodawców. Polkom pracującym przejściowo w Berlinie lub okolicy pomaga Poradnia dla Pracowników Delegowanych Do Pracy w Berlinie. W przeddień Międzynarodowego Dnia Kobiet Monika Sędzierska postanowiła sprawdzić, z jakimi poblemami borykają się Polki pracujące w Niemczech. Opowiada jej o tym Monika Fijarczyk z poradni.
Świat kręci się wokół piłki
Festiwal filmów o piłce nożnej
Nie ma wprawdzie takiego gatunku kina jak „film piłkarski”. Ale kino i futbol nie od dziś idą w parze. Także polska kinematografia ma na swoim koncie popularne filmy z piłką w roli głównej, by wymienić takie tytuły jak „Piłkarski poker” czy „Boisko bezdomnych”. Wiele tego typu filmów z całego świata można zobaczyć na rozpoczynającym się w Berlinie festiwalu „11mm”. O festiwalu, piłce nożnej w kinie i swoim filmie o pamiętnym „meczu na wodzie” Polska – Niemcy z 1974 r. Monice Sędzierskiej opowiada Kornel Miglus z Instytutu Polskiego w Berlinie.
Futbol i multimedia
Polska na targach ITB
W Berlinie rozpoczynają się Międzynarodowe Targi Turystyczne ITB. W zeszłym roku Polska była ich krajem partnerskim, a polskiej prezentacji towarzyszyła zakrojona na szeroką skalę kampania promocyjna. Tym razem będzie to zwykła prezentacja, ale w szczególnym momencie. Do rozpoczęcia piłkarskich mistrzostw Europy pozostało już tylko 100 dni. Jak Polska zamierza wykorzystać ten turniej od strony turystycznej i jak chce przyciągać turystów po Euro 2012? Monika Sędzierska rozmawia o tym z dyrektorem berlińskiego oddziału Polskiej Organizacji Turystycznej Janem Wawrzyniakiem
Fotografia to język uniwersalny
Camilla Lobo w polskiej redakcji FHE
„Fotografia to tajemnica dotycząca tajemnicy. Im więcej nam zdradza, tym mniej wiemy”. Te słowa amerykańskiej fotogtaf Diane Arbus są mottem w pracy Camilli Lobo. Mieszkająca w Berlinie Polka prowadzi razem z dwojgiem współpracowników swoje studio i galerię fotograficzną. Właśnie można oglądać kolejną wystawę jej prac. Z Camillą Lobo i Rafałem Poschmannem rozmawia Monika Sędzierska.
Ostatni lot
W hołdzie ofiarom tragedii z 1945 r.
5 marca 1945 r. podczas ewakuacji ludności niemieckiej przed Armią Czerwoną do jeziora Kampersee (dzisiaj Resko Przymorskie w zachodniopomorskiem) spadł samolot z blisko 80. dziećmi na pokładzie. Wrak samolotu do dziś spoczywa na dnie jeziora. Przez blisko 70 lat był to temat, o którym w Polsce się nie mówiło. Dzisiaj po raz pierwszy nad brzegiem jeziora odbyła się uroczystość upamiętniająca ofiary. Najpóźniej w przyszłym roku samolot ma zostać podniesiony z dna, a szczątki pochowane. Relacja Moniki Stefanek.
Nie rozdrapywać ran
Jak upamiętniać niemieckie ofiary wojny?
Choć od zakończenia drugiej wojny światowej minęło już prawie 70 lat, nadal odkrywamy jej kolejne tajemnice. A także kolejne ofiary. Wśród nich są również ofiary niemieckie. Chociaż deklarowane przez polityków polsko-niemieckie pojednanie nie jest jedynie pustym frazesem, pamięć o niemieckich ofiarach wojny nadal wywołuje w Polsce sporo emocji, a niekiedy po prostu sprzeciw. Jak zmierzyć się z tym trudnym i delikatnym tematem? Monika Sędzierska zapytała o to dziennikarza i publicystę Kazimierza Wóycickiego.
Pracujący 60 - latek szczęśliwszy niż emeryt
Podnoszenie wieku emerytalnego na przykładzie Polski i Niemiec
67 lat dla wszystkich, a nie jak dotąd 65 dla mężczyzn i 60 dla kobiet. Do roku 2040 stopniowo zostanie podwyższony wiek emerytalny Polaków. Model polski wzoruje się na doświadczeniach systemu emerytalnego w Niemczech. – Wczesne przechodzenie na emeryturę nie sprzyja pozostawianiu w dobrym zdrowiu, a wydłużenie okresu aktywności zawodowej może sprzyjać większej satysfakcji z życia - przekonuje w Radiu Funkhaus Europa autor nowej analizy ISP Jacek Kucharczyk, prezes Instytutu Spraw Publicznych
Tłok w Polsce? Zoperuj się w Niemczech
Turystyka medyczna Polska – Niemcy
Od października przyszłego roku polscy pacjenci będą mogli leczyć się w dowolnym szpitalu na terenie Unii Europejskiej,w tym w Niemczech. Umożliwi to unijna dyrektywa wprowadzająca swobodę przepływu pacjentów na terenie UE. Niemieckie szpitale, zwłaszcza przygraniczne liczą, że po wprowadzeniu nowych przepisów liczba pacjentów z Polski wzrośnie i przygotowują się na ich przyjecie. Jak? Sprawdzała to Monika Stefanek.
Detektyw musi być niewidzialny
Polskie biuro detektywistyczne w Niemczech
Duże okulary przeciwsłoneczne, kamizelka kuloodporna, broń - taki obraz detektywa ukształtowała telewizyjna aktywność Krzysztofa Rutkowskiego. Podczas gdy on lubi brylować w mediach, większość detektywów pracuje po cichu i bez rozgłosu. Tak działa między innymi „Euro-Detektiv”. Agencja od 20-tu lat obecna na polskim rynku, w Szczecinie, od roku ma swoje biuro w Berlinie. Jak pracują polscy detektywi w Niemczech, kto korzysta z ich usług, jakie sprawy rozwiązują i co myślą o Krzysztofie Rutkowskim? Maciej Wiśniewski zapytał o to szefa biura Jacka Orzechowskiego i jego pracowników.
Rozbudzić zainteresowanie Polską
Nowy podręcznik dla niemieckich szkół
Jaki wpływ ma polsko-niemiecka historia na wzajemne stosunki? Jaką rolę odgrywa Polska na arenie międzynarodowej? Jaka jest polska młodzież i w co wierzą Polacy? Na te i inne pytania próbuje odpowiedzieć publikacja „Polnische Gesellschaft” - podręcznik do wiedzy o społeczeństwie dla uczniów niemieckich szkół, przygotowany przez Deutsches PolenInstitut w Darmstadt. Tomasz Kycia rozmawiał z jego współautorem dr Matthiasem Kneipem.
Polska – Nadrenia. Sezon kultury?
Rok NRW- Polska
Dobiega końca Rok Nadrenii Północnej Westfalii w Polsce, który miał promować kulturę tego landu nad Wisłą. W marcu ma się zacząć Rok Polski w Nadrenii promujący polskie akcenty i polską kulturę w tym landzie. Jaki był ten rok i co nas czeka w Nadrenii/Północnej Westfalii na wiosnę? Tomasz Kycia rozmawia o tym z Andreasem Hübschem, redaktorem naczelnym dwutygodnika Samo Zycie.
100 stopni w tańcu
Weronika Pelczyńska
Taniec współczesny jest w tańcu tym, czym poezja śpiewana w muzyce – mówi Weronika Pelczyńska, aktorka i tancerka w rozmowie z Adamem Gusowskim. Jej zdaniem taniec współczesny to dobry środek komunikacji między narodami. Zaczynała od tańca jazzowego w Teatrze Buffo w Warszawie, teraz jej występ będzie można zobaczyć w berlińskim teatrze Hebbel am Ufer podczas dziewiątej edycji festiwalu teatralnego "100 stopni Berlin".
Być Polakiem
Konkurs dla młodzieży polonijnej
Jak dziadek poznał babcię, Polska oczyma twoich przyjaciół, Co to znaczy honor dziś? – to tylko niektóre tematy trzeciej już edycji konkursu "Być Polakiem", organizowanego dla dzieci i młodzieży zamieszkałej poza granicami Polski. Ma on przybliżyć młodym ludziom ojczyznę i jej historię. Organizatorami są m.in. Stowarzyszenie "Wspólnota Polska" i Fundacja "Świat na Tak". Poseł Joanna Fabisiak w rozmowie z Adamem Gusowskim wyjaśnia szczegóły konkursu
Koniec „Klubu nieudaczników”?
Polski klub w opałach
Od ponad 10-ciu lat są jedną z najbardziej rozpoznawalnych polskich instytucji kulturalnych w Niemczech. „Klub polskich nieudaczników” to koncerty i pokazy filmowe, a przede wszystkim imprezy satyryczne pełne absurdalnego humoru. Polskim nieudacznikom i ich fanom nie jest jednak w tych dniach do śmiechu. Popularnemu klubowi grozi bowiem – nie pierwsza już – eksmisja. Dlaczego i czy to nieodwracalna decyzja? Monika Sędzierska rozmawia z jednym z założycieli „Klubu polskich nieudaczników” Adamem Gusowskim.
Mozart dla krów
Filmowy debiut polskiego reżysera w niemieckich kinach
„Święta krowa” (niemiecki tytuł brzmi „Sommer auf dem Land”) to pełna magii i ciepłego humoru filmowa refleksja nad przemijaniem i miłością. To także filmowy debiut młodego polskiego reżysera Radosława Węgrzyna. Film wchodzi właśnie na ekrany niemieckich kin. Niemieccy recenzanci piszą o „wschodnioeuropejskim wdzięku” filmu i porównują go do dzieł Emira Kusturicy. Po zakończeniu zdjęćdo niemieckiej wersji filmu Monika Sędzierska rozmawiała z Radosławem Węgrzynem.
Spłacam dług wdzięczności
Polski streetworker w Hamburgu
Na ulicach niemieckich miast żyje coraz więcej bezdomnych z Polski. By pomóc rosnącej wciąż grupie rodaków wrócić do normalnego życia, niemieckie i polskie organizacje łączą siły. W Hamburgu, dzięki współpracy miasta, konsulatu RP oraz Fundacji Pomocy Wzajemnej "Barka" z Poznania, bezdomnym z Europy środkowowschodniej pomaga polski streetworker. Stanisław Szczerba jest w "Barce" od 16 lat. Przez wiele lat sam żył na ulicy, teraz pomaga innym - najpierw Polakom w Londynie, a teraz w Hamburgu. O swojej pracy Stanisław Szczerba opowiada Monice Stefanek.
Twórca potęgi Prus i architekt rozbiorów
Fryderyk II Wielki a sprawa polska
“Biednych tych Irokezów będę się starał oswoić z cywilizacją europejską” – tak o Polakach mówił król Fryderyk Wielki. Brandenburgia obchodzi w tym roku 300-ną rocznicę urodzin twórcy wielkich Prus. Przez cały rok mieszkańcy tego landu oraz berlińczycy będą uczestniczyć w dziesiątkach koncertów, spotkań literackich i debat poświęconych wielu aspektom życia władcy. Być może w ten sposób rodzi się kolejny mit, bardzo różny od polskiej oceny tego okresu historii obu krajów. O tym, jaki naprawdę był Fryderyk Wielki i dlaczego ta postać wciąż dzieli Polaków i Niemców, Jacek Tyblewski rozmawia z prof. Hansem Jürgenem Bömelburgiem – historykiem z Giessen, autorem książki “Friedrich II. zwischen Deutschland und Polen”.
Od dziecka wiedziałem, że muszę coś odkryć
Prof. Michael Giersig dla polskiej redakcji Funkhaus Europa
Urodził się w Wielkopolsce, ale pracuje na Freie Universität w Berlinie. Jest autorem ponad 200 publikacji, otrzymał szereg naukowych nagród, a w prestiżowym rankingu Thomson-Reuters został zaliczony do 100 najwybitniejszych chemików i specjalistów z zakresu inżynierii materiałowej na świecie. Profesor Michael Giersig zajmuje się preparatyką nanometrowych półprzewodnikowych, metalicznych cząstek magnetycznych. Brzmi tajemniczo? Niezwykły świat profesora Giersiga postanowił poznać Jacek Tyblewski, który odwiedził naukowca w jego gabinecie pełnym tajemniczych urządzeń.
Włoskie kłopoty z Jugendamtem
Co najmniej 3- 4 przypadki nadużyć stosowanych przez Jugendamty wobec włoskich rodziców zostały zgłoszone w ubiegłym roku do konsulatu. Ostatnio głośny jest przypadek Martinelly Colombo, która została aresztowana, ponieważ zabrała swoje dzieci niemieckiemu ojcu i przemyciła je do Włoch. Przeżycia opisała w ksiażce, która niedawno została wydana – o kontrowersyjnych praktykach niemieckich urzędów opowiada Agnese Franceschini, dziennikarka włoskiej redakcji Funkhaus Europa w rozmowie z Tomaszem Kycią
Najmłodszy kardynał na świecie
Rainer Maria Woelki dla polskiej redakcji FHE
Zrobił błyskawiczną karierę: od pół roku jest arcybiskupem Berlina, tuż po objęciu urzędu gościł Benedykta XVI, a parę miesięcy później ponad 30 tysięcy młodych ludzi wraz z ekumeniczną wspólnotą z Taizé. Niedawno papież ogłosił jego kardynalską nominację. W ten sposób 56-letni Rainer Maria Woelki będzie najmłodszym kardynałem na świecie. O stanie Kościoła w Niemczech, kryzysie wśród polityków a także o życiu w społeczeństwie multi-kulti i o piłce nożnej rozmawiał z nim Tomasz Kycia.
Ciągle są różnice zdań
Konwent o realizacji postulatów Polonii
Organizacje polonijne od lat zabiegają o większe wsparcie ze strony władz Niemiec. Po trwających ponad rok negocjacjach w czerwcu ub. r. udało im się uzyskać znaczące obietnice. We wspólnym oświadczeniu polsko-niemieckiego Okrągłego Stołu strona niemiecka zapowiedziała m.in. utworzenie biura Polonii i jej centrum dokumentacyjnego, a także wsparcie polonijnych mediów. Pół roku poźniej bilans realizacji postulatów Polonii przedstawia Aleksander Zając – przewodniczący Konwentu Organizacji Polskich w Niemczech. Rozmawia z nim Jacek Tyblewski.
Nie zapomnieć o ludobójstwie
Ormianie o masakrach w czasie I wojny światowej
Francuski senat przyjął ustawę o „ludobojstwie na Ormianach”. Ustawa wywołała falę oburzenia wśród Turków. Dlaczego? Między innymi o to Adam Gusowski zapytał Aleksandra Kasparowa, Ormianina mówiącego po polsku, na stałe mieszkającego w Berlinie, członka pięciomilionowej diaspory ormiańskiej na świecie. Aleksander Kasparow jest współwłaścicielem wydawnictwa Eastblokmusic, które wydaje płyty z muzyką z Europy Wschodniej, również z Polski.
Gramy muzykę świata
Zespół Caci Vorba między tradycją a współczesnością
Caci Vorba to w języku romskim „szczera mowa”. Tak nazywa się jeden z najbardziej utytułowanych polskich zespołów folkowych. Niezwykle żywiołowa mieszanka muzyki cygańskiej, karpackiej i bałkańskiej oczarowała krytyków na całym świecie. W Anglii Caci Vorbę nazwano "jednym z najbardziej dynamicznych zespołów folkowych z Europy Wschodniej". Niemieccy krytycy przyznali grupie swoją nagrodę - Preis der Deutschen Schallplattenkritik. Podczas trasy koncertowej po Niemczech muzycy znaleźli czas na wizytę w naszym studio i rozmowę z Adamem Gusowskim.
Mała kuzynka gitary
Marek Magierski przedstawia ukulele
"Jest łatwiejsza do opanowania niż gitara, bo... ma tylko cztery struny", mówi o swoim ukulele Marek Magierski. W rozmowie z Moniką Sędzierską opowiada historię tego małego a zarazem niezwykłego instrumentu, daje pierwszą lekcję wszystkim słuchaczom, ale przede wszystkim wprowadza w nastrój rodem z Wysp Hawajskich. Posłuchaj!
Jak się ubrać?
Dawid Tomaszewski o swojej najnowszej kolekcji
Jak się dobrze ubrać? Pomysły można znaleść od 18 do 21 stycznia na Berlińskim tygodniu mody Berlin Fashion Week. Swoją najnowszą kolekcję "Apocalypse" przedstawi również Dawid Tomaszewski, jeden z najbardziej znanych i cenionych na świecie polskich projektantów młodego pokolenia. Monika Sędzierska odwiedziła jego atelier tuż przed otwarciem Fashion Week.
Pigasus kontra Philips
Po sprawiedliwość do Strasburga
Od 2003 r. Mariusz i Joanna Bednarscy prowadzą w Berlinie sklep i galerię „Pigasus”. Berlińczycy i mieszkający w stolicy Niemiec Polacy chętnie kupowali polskie plakaty, płyty i filmy. Interes kwitł dopóki do sklepu nie zapukali adwokaci koncernu Philips. Efekt ich interwencji to stracone zdrowie i kilka tysięcy euro właścicieli galerii. Ale Bednarscy nie rezygnują i sprawiedliwości szukają w Strasburgu. O czym opowiadają Adamowi Gusowskiemu.
Polska literatura na antenie radia Funkhaus Europa
W każdy czwarty piątek miesiąca Polski Magazyn Radiowy w Niemczech poświęcony jest nowym polskim książkom. Dorota Danielewicz-Kerski rozmawia ze współczesnymi polskimi autorkami i autorami, tłumaczami i krytykami literatury, prezentuje fragmenty nowych powieści, zaprasza do ich recenzji oraz informuje o wydarzeniach i konkursach literackich. W grudniowej audycji Dorota Danielewicz-Kerski rozmawia z Wojciechem Kuczokiem. [mehr]
Język polski na kartki
czyli kalendarz państwa Malchow
Codziennie zrywasz kartkę i uczysz się paru słów po polsku i o Polsce. Na przykład zgadujesz, jak nazywany był zdrobniale Fiat 126p? Genialny prezent dla naszych niemieckich przyjaciół. Na taki pomysł wpadli Aleksandra i Erik Malchow. Polsko-niemieckie małżeństwo ze zdziwieniem odkryło, że na niemieckim rynku takiego kalendarza dotąd jeszcze nie było. W rozmowie z Moniką Sędzierską opowiadają, skąd brali pomysły i jak powstawały kolejne kartki kalendarza.
Dzielnicowa mama?
Polki w projekcie "Stadtteilmutter"
Towarzyszy polskim rodzinom, które potrzebują konkretnej pomocy w niemieckich urzędach. To psycholog, pedagog i radca podatkowy w jednej osobie, wcześniej przeszkolony przez władze miejskie. Oficjalna nazwa "Stadtteilmutter", czyli matka dzielnicowa, choć za rączkę Joanna Majewska z Essen nikogo jeszcze prowadzić nie musiała. W rozmowie z Moniką Sędzierską opowiada, na czym polega jej społeczna praca.
Ambasada od kuchni
Tu gotuje Roman Witkowski
Najważniejsze w kuchni to smak i ozdoba. Ale jeśli smak jest kiepski, to nawet najlepszy sposób podania potraw nie pomoże, twierdzi Roman Witkowski, kucharz polskiej ambasady w Berlinie. Na każdym bankiecie musi zaspokoić smaki od 30 do 150 osób. W okresie świątecznym przygotowuje kilkanaście przyjęć dla prominentnych gości ambasady. Monika Sędzierska zajrzała tam od kuchni a jej szef zdradził m.in. jak obrać karpia z ości.
Trzeba było im pomóc!
30. rocznica stanu wojennego
Jeżeli mówimy o pomocy berlińczyków dla Polski, to nie powinniśmy zapominać o obcokrajowcach. Pierwsze pieniądze dostaliśmy od Włocha, właściciela klubu Quasimodo. Pomagali nam też Turcy – tłumaczy Wojciech Drozdek, jeden z założycieli Arbeitsgruppe „Solidarność" w Berlinie Zachodnim. Celem grupy, utworzonej tuż po wybuchu stanu wojennego w Polsce, była pomoc dla polskiego podziemia oraz dla Polaków w Niemczech. Bohaterami reportażu Moniki Sędzierskiej są Wojciech Drozdek (drugi z prawej) i Marian Stefanowski (pierwszy z prawej)
Jacha! Gola!
Bartłomiej Jaszka w Funkhaus Europa
Jest najwyżej cenionym i najwyżej wycenionym polskim zawodnikiem w Bundeslidze piłki ręcznej. Na początku grudnia przedłużyl kontrakt z Füchse Berlin. Z berlińskimi Lisami będzie związany do 2017 roku a jego roczny zarobek wyniesie 240 tys. euro. Bartłomiej Jaszka uznawany jest przez fachowców za jednego z najlepszych środkowych rozgrywających . Teraz cieszy się na wigilię spędzoną wraz z żoną w Polsce, w rodzinnym Ostrowie Wielkopolskim. Z Bartłomiejem Jaszką rozmawiał Tomasz Kycia.
Koncertmistrz
Daniel Stabrawa żyje swoją pasję
Daniel Stabrawa jest uważany za jednego z najlepszych skrzypków orkiestrowych na świecie. W 1983 roku dołączył do grupy pierwszych skrzypiec Filharmonii Berlińskiej. Dziś jest koncertmistrzem Berliner Philharmonie oraz prymariuszem berlińskiego Philharmonia Quartett, cieszącego się sławą od Japonii po Stany Zjednoczone. Z Danielem Stabrawą rozmawiała w studiu radia Funkhaus Europa Marta Przybylik.
Fotografia polega na komunikacji z ludźmi
Dariusz Gontarski w studiu Funkhaus Europa
Najważniejszy jest pomysł, później dobiera sie środki. Fotografowanie to nie pstrykanie, tylko myślenie – tłumaczy fotograf z Berlina, Dariusz Gontarski. Fotografią zajmuje się od 11 lat. Zdjęcie Adama Bałdycha, które zrobił w Berlinie, zdobi okładkę najnowszego numeru Jazz Forum. Portretuje aktorów, pisarzy, piosenkarzy. O fotografii i życiu opowiedział Adamowi Gusowskiemu
Na planecie „Małego Księcia”
Nowy polski lokal w Berlinie
Berlin to trudne miejsce dla polskich gastronomów. W ciągu ostatnich kilkunastu miesięcy zakończyly dzialalność cztery duże polskie restauracje: „Chopin“, „Im Duett“, „Alt-Krakau“ i „Krakus“. Nie zrazilo to jednak Katarzyny i Krzysztofa Stasiło, którzy w sierpniu otworzyli kawiarnię i sklep „Mały Książę” na Kreuzbergu. Lokal ma przyciągać gości ceniących spokój, poezję i milą atmosferę. Na wieczorze poezji śpiewanej z udziałem Jacka Telusa była Monika Sędzierska.
Jestem wierna plastelinie
Izabela Plucińska
"Codziennie robię trzy sekundy do filmu. Jeśli czegoś nie poruszysz, to nie żyje" mówi w rozmowie z Moniką Sędzierską Izabela Plucińska, plastyczka i reżyserka filmów animowanych, wyspecjalizowana w animacji plasteliny. Laureatka Srebrnego Niedźwiedzia na Berlinale 2005 za film "Jam session" tym razem wzbogaci prezentację polskiej szkoły animacji podczas Festiwalu Filmów Krótkometrażowych w Berlinie.
Bolek i Lolek i polscy nobliści
Pierwsza polska księgarnia w Berlinie
Dlaczego Amerykanie i Anglicy mają w Berlinie swoje księgarnie, a Polacy nie? To pytanie zainspirowało młode polsko-niemieckie małżeństwo. 5 listopada Nina Mueller i Marcin Piekoszewski otwierają pierwszą polsko-niemiecką księgarnię w stolicy Niemiec. Księgarnię wraz z kawiarnią buch│bund na Sanderstr. w dzielnicy Neukoelln odwiedził Łukasz Tomaszewski
Tłumaczyć na policji
Błędy są fatalne w skutkach
W przesłuchaniach policyjnych a także w procesach sądowych brakuje fachowych tłumaczy. Do tej pracy agencje pośredniczące wysyłają najchętniej rencistów i studentów, przejmując część prowizji, twierdzi zawodowa tłumaczka Małgorzata Stanek, autorka książki "Dolmetschen bei der Polizei". W rozmowie z Adamem Gusowskim pokazuje, jakie skutki może mieć złe tłumaczenie na policji.
Rotary Klub w Berlinie
mówi po polsku
Chcielibyśmy promować język polski w Niemczech oraz kulturę polską – mówił na antenie Funkhaus Europa Cornelius Ochmann, przewodniczący nowo powstałego Klubu Rotary im. Adama Mickiewicza w Berlinie. To pierwszy polskojęzyczny Klub Rotary poza granicami Polski. Jak inne Kluby Rotary, będzie świadczyć pomoc humanitarną. Skąd wziął się pomysł na polskojęzyczny klub oraz kto może zostać jego członkiem pytała Corneliusa Ochmanna Marta Przybylik.
Smacznego nie tylko dla Polaków!
Jak radzą sobie polskie restauracje w Niemczech
Pierogi, bigos, schabowy z kapustą - niejednemu cieknie ślina na samą myśl o tradycyjnych polskich specjałach. Jednak w samym Berlinie zamknięto aż cztery duże restauracje, a o przyczyny takiego rozwoju zapytał Maciej Wiśniewski. Tymczasem restauracji „Gdańska” w Oberhausen udało się uniknąć takiego czarnego scenariusza. Jej właścicielka Maria Gołębiewska w rozmowie z Moniką Sędzierską zdradza, na czym polega jej sukces.
funkhauseuropa@wdr.de
Polnische Sendung
Funkhaus Europa spricht auch polnisch. Berichte aus Polen, Deutschland vor allem aber aus dem polnischen Leben in Deutschland prägen das tägliche Profil von Polski Magazyn Radiowy.
In den Sendungen hören Sie in polnischer Sprache unter anderem Portraits und Interviews mit Menschen aus dem polnischen Deutschland, Diskussionen nicht nur aus dem Studio, Berichte und Reportagen aus dem deutsch-polnischen Salon und Hinterhof, sowie ausführliche Informationen über Veranstaltungen für, von und über Polen. Unsere Nachrichten, ein wöchentlicher Überblick über die Themen der polnischen Presse und die Kulturmagazine vermitteln die wichtigsten Informationen über das Leben in Polen.
Team
Alle Teammitglieder der Sendung Polski Magazyn Radiowy finden Sie hier. [mehr]
