od poniedziałku do piątku o godz. 22.00
zaprasza polska redakcja radia Funkhaus Europa
Ramówka
Szalony Berlin lat dwudziestych
Niecodzienny spacer po światowej metropolii
„Narodziło się miasto, które nigdy nie zasypiało, a nocą żyło jeszcze intensywniej niż za dnia, miasto gwiazd kina, kabaretu i rewii, a także nocnych lokali z żądną mocnych wrażeń i sensacji klientelą /.../” . O Berlinie złotych lat dwudziestych z dr Iwoną Lubą, autorką książki "Berlin. Szalone lata dwudzieste, nocne życie i sztuka" rozmawiała Monika Sędzierska.
Operka - blogerka
Być nianią w Niemczech
Au Pair- wakacje czy praca 24 godziny na dobę? Ewelina Bonar przez dwa lata jako Au Pair opiekowała się dziećmi w Berlinie, a swoje wrażenia opisywała na blogu. W tym czasie nauczyła się języka niemieckiego, ukończyła kurs fotografii i oddała serce Berlinowi. Przed wyjazdem do Polski opowiedziała o swoim pobycie w Niemczech Monice Sędzierskiej.
Nie umarłem
Wystawa polskich nagrobków w Berlinie
Polaków mieszkajacych w Niemczech próbowano już pokazać na różne sposoby, poprzez ich pracę, pochodzenie, kulturę, tradycje. Dotąd nie było jednak wystawy poswięconej polskim nagrobkom w Berlinie i niemieckim w Szczecinie. Tego, że ludzkie historie można ukazać w tak nietypowy sposób dowodzi ekspozycja „Nie umarłem - Ich bin nicht tot”. Z Ewa-Maria Slaską rozmawiała Monika Stefanek
Organa czy organy administracyjne
Prof. dr hab. Jan Miodek, językoznawca, autor wielu publikacji, słowników i książek, od lat z sukcesem wyjaśnia zawiłości języka polskiego. W każdy wtorek także na naszej antenie. [mehr]
Moje berlińskie historie
"Berlin. Przewodnik po duszy miasta".
To mieszkańcy Berlina tworza duszę miasta, dlatego opowiadam przede wszystkim o nich, tłumaczy nasza redakcyjna koleżanka Dorota Danielewicz, autorka książki "Berlin. Przewodnik po duszy miasta". Autorka przyjechała do Berlina na początku lat osiemdziesiątych XX wieku, gdy miasto było podzielone murem. W swej książce zabiera nas na sentymentalny spacer po Berlinie, który łączy z osobistymi wspomnieniami.
Robię wesołe rzeczy
Leonard Drescher w FHE
Urodził się w Chorzowie, studiował w Katowicach, od 1981 roku mieszka i tworzy w Berlinie. Lubi tylko wesołe scenariusze, dlatego na niemieckich scenach wystawia wyłącznie komedie. Gościem Moniki Sędzierskiej jest reżyser, aktor i scenarzysta Leonard Drescher.
Przepytuje Jacek Tyblewski
Interwiu
Andreas Hübsch
Pochodzi ze Starogardu Gdańskiego. W 1988 roku przybył z rodzicami i siostrą do Niemiec. Jest wydawcą dwóch z trzech ponadregiolnalnych pism polonijnych, ukazujących się w Niemczech. Wydawnictwo Hübsch & Matuszczyk, którego jest współwłaścicielem wydaje bowiem dwutygodnik „Samo Życie” oraz niemiecką mutację pisma „Angora”. W "Interwiu" rozmowa z Andreasem Hübschem, człowiekiem, dla którego dziennikarstwo i działalność wydawnicza są czymś znacznie więcej niż codzienną pracą, być może wręcz sposobem na życie.
Pierwszy koncertmistrz
Prof. Tomasz Tomaszewski
Pierwszy koncertmistrz Deutsche Oper w Berlinie Tomasz Tomaszewski w rozmowie z Tomaszem Kycią opowiada o swoim wpływie na jedną z najlepszych orkiestr w Niemczech. I o tym, że właśnie założył Europejskie Forum Muzyki Polskiej, by uświetnić polskie akcenty muzyczne w tym kraju.
Poradnik radia Funkhaus Europa
Damy radę!
Idiotentest
Jak wygląda test na powtórne wydanie prawa jazdy? Czy Idiotentest rzeczywiście jest tak trudny, jak się mówi? Jak się do niego najlepiej przygotować? Szczegóły przedstawia Maciej Wiśniewski
Deklaracja dobrej woli
Strategia nauczania języka polskiego w Niemczech
Jesteśmy tam, gdzie byliśmy 20 lat temu, mówi Małgorzata Tuszyńska o nowym dokumencie o strategii nauczania języka polskiego w Niemczech, który 17 czerwca podpiszą landowi ministrowie edukacji. W rozmowie z Tomaszem Kycią wiceprzewodnicząca Polskiej Rady w Berlinie i członkini Polsko-Niemieckiego Komitetu ds Edukacji twierdzi, że postulaty Polonii zostały kompletnie pominięte.
Czerwone
Polsko-Niemiecki Festiwal Teatralny
Ten festiwal jest wyjątkowy w Niemczech, ponieważ rzadko spotyka się tu teatry uliczne na tak wysokim poziomie, mówi w rozmowie z Tomaszem Kycią Lidia Kämmerlings z Instytutu Polskiego w Düsseldorfie. W powiacie Mettmann do 7 lipca w ramach Neanderland-Biennale zobaczyć można 27 spektakli teatralnych z Polski i Niemiec.
Skarby Jagiellonów w Niemczech
Europa Jagiellonica 1386-1572
Już tylko do 16 czerwca w Poczdamie można oglądać międzynarodową wystawę „Europa Jagellonica”, którą niemieckie media zgodnie okrzyknęły wydarzeniem roku. Ekspozycja pokazuje Jagiellonów jako mecenasów sztuki, ale również – jako prekursorów wspólnoty europejskiej.
Granie całym sobą
Teresa Nawrot o teatrze Grotowskiego
Jest bezpośrednią spadkobierczynią techniki teatralnej Jerzego Grotowskiego, była członkiem jego Teatru Laboratorium: Teresa Nawrot od trzydziestu już lat prowadzi w Berlinie szkołę teatralną Reduta, w której aktorzy uczą się grać według metody stawiającej na przeżycie i emocje.
Przepytuje Jacek Tyblewski
Interwiu
Maria i Czesław Gołębiewscy
Mała Polska w Oberhausen – tak o Restauracji Gdańska mówią jej właściciele, Maria i Czesław Gołębiewscy. Przyjechali do Niemiec w 1990 roku. Dziesięć lat później założyli restaurację, która obecnie jest nie tylko największą polską restauracją w Niemczech, ale przede wszystkim ważnym ośrodkiem kultury. Za organizację życia polonijnego Maria i Czesław Gołębiewscy zostali laureatami nagrody Polonicus 2013.
Poradnik radia Funkhaus Europa
Damy radę!
Nowelizacja prawa najmu
Od 1 maja 2013 roku weszły w życie zmiany w niemieckim prawie najmu. Dotyczą one m.in. energooszczednej modernizacji mieszkań, podwyzki czynszu i eksmisji uciążliwych lokatorów. Dla kogo zmiany sa korzystniejsze, dla właścicieli mieszkań czy lokatorów?
Wyzwania demografii
Polsko-niemiecka konferencja w Berlinie
Społeczeństwa Niemiec i Polski starzeją się, dzieci rodzi się coraz mniej, brakuje rąk do pracy. Jak w związku z tym powinna wyglądać skuteczna polityka rodzinna i migracyjna, jak regulować rynek pracy, jakich impulsów w celu pobudzenia przyrostu naturalnego można oczekiwać od polityki lub Kościoła? Na te tematy niemieccy i polscy eksperci dyskutowali w Berlinie, a debacie przysłuchiwała się Dorota Danielewicz-Kerski.
Prognoza kultury
Propozycje na czerwiec 2013
W każdy pierwszy czwartek miesiąca, kulturoznawca Piotr Olszówka poleca na falach Funkhaus Europa wystawy, spektakle teatralne, seanse filmowe i inne wydarzenia kulturalne w Niemczech.
Fokus: Polska
Festiwal dizajnu w Berlinie rozpoczęty
Berlin jest w tych dniach stolicą światowego wzornictwa. Międzynarodowy Festiwal Designu DMY co roku przyciąga ponad 700 wystawców z wielu krajów świata. W tym roku głównym gościem festiwalu jest Polska. Monika Sędzierska sprawdzała, czy Polska jest już dizajnerską potęgą i co wyróżnia polski dizajn na świecie.
Doktor Futbol
Dr Józef Kurzeja – piłkarz i lekarz
Józef Kurzeja jako zawodnik grał z najlepszymi polskimi piłkarzami: Deyną, Lubańskim, Szołtysikiem. Jako lekarz w Niemczech został ordynatorem kliniki radioonkologicznej. Bywały czasy, kiedy był piłkarzem i lekarzem jednocześnie. W jaki sposób udało mu się połączyć obie życiowe pasje, opowiada Maciejowi Wiśniewskiemu.
Elektronika pełna melancholii
Mooryc – nowa twarz berlińskiej sceny elektronicznej
Maurycy Zimmermann pochodzi z Poznania, gdzie ukończył Akademię Muzyczną. Jego muzyczną wyobraźnią zawładnęły jednak komputery. Jako Mooryc najpierw został cenionym twórcą muzyki elektronicznej w Polsce. Od roku mieszka w Berlinie, gdzie też jest o nim coraz głośniej. O życiu i tworzeniu w stolicy Niemiec Mooryc opowiada Maciejowi Wiśniewskiemu.
W atmosferze niezrozumienia
Biuro i portal Polonii w ocenie niemieckiego MSW
W Bonn odbyło się spotkanie z udziałem przedstawicieli niemieckiego MSW, organizacji polonijnych oraz ekspertów i mediów, którego tematem była ocena działalności biura Polonii w Berlinie i internetowego portalu "polonia-viva". Jak ta ocena wypadła? Maciej Wiśniewski zapytał o to jednego z uczestników spotkania - szefa polskiej redakcji Deutsche Welle Bartosza Dudka.
Być jak Lewandowski
Młodzi polscy piłkarze w Niemczech
Polskie trio z Borussii Dortmund to najlepszy przykład na to, jak utalentowani mogą być polscy piłkarze. Ale Lewandowski, Błaszczykowski i Piszczek też zaczynali kiedyś jako juniorzy. W młodzieżówkach niemieckich klubów gra wielu polskich chłopaków, a PZPN razem z konsulatem w Kolonii starają się ich wyszukiwac i integrować. Dlatego raz do roku organizują spotkanie dla młodych polskich futbolowych talentów w Niemczech. Elżbieta Stasik sprawdzała w Bonn, czy w Nadrenii rosną już kolejne gwiazdy pokroju „Lewego”.
dr Jacek Barski - filozof i historyk sztuki
Interwiu
przepytuje Jacek Tyblewski
Jacek Barski jest autorem projektu Centrum Dokumentacji Kultury i Historii Polaków w Niemczech. Instytucji od której oczekujemy pokazania całej bogatej historii polskiej obecności w Niemczech oraz opowieści o naszych losach, o doświadczeniach współczesnej emigracji. Jacek Tyblewski rozmawia z filozofem, historykiem sztuki, kuratorem i muzealistą o jego dotychczasowych zawodowych wyzwaniach oraz o tym, jak wpłyną one na powstający portal i muzeum dokumentujące historię i kulturę Polaków w Niemczech.
To będzie przebudzenie w Kościele katolickim
Rozmowa z kard. Joachimem Meisnerem
Jestem wdzięczny za braci z Polski, którzy poznali niemiecką mentalność i głoszą tu Słowo Boże – mówi o polskich księżach w Niemczech kardynał Joachim Meisner, znany z przyjaznego stosunku do Polski i Polaków. Tomasz Kycia rozmawiał z kolońskim arcybiskupem tuż przed Kongresem Eucharystycznym, na który za tydzień do Kolonii zjedzie kilkadziesiąt tysięcy uczestników, również z Polski.
Poradnik radia Funkhaus Europa
Damy radę!
Jak zatrudnić polskiego budowlańca?
Jak legalnie zatrudnić polską ekipę do remontu mieszkania? Czy i gdzie trzeba zgłosić taki zamiar? Jakich zaświadczeń potrzebuje rzemieślnik, który ma remontować mieszkanie?
Być jak Lewandowski
Młodzi polscy piłkarze w Niemczech
Polskie trio z Borussii Dortmund to najlepszy przykład na to, jak utalentowani mogą być polscy piłkarze. Ale Lewandowski, Błaszczykowski i Piszczek też zaczynali kiedyś w juniorach. W młodzieżówkach niemieckich klubów gra wielu polskich chłopaków, a PZPN razem z konsulatem w Kolonii starają się ich wyszukiwać i integrować. Dlatego raz do roku organizują spotkanie dla młodych polskich futbolowych talentów w Niemczech. Elżbieta Stasik sprawdzała w Bonn, czy w Nadrenii rosną już kolejne gwiazdy pokroju „Lewego”.
Film, którego nie można nie lubić
Kasia Wilk z nagrodą za film „Bear me”
„Dzieci lubią misie, misie lubią dzieci ...” – kołysankę z „Misia Uszatka” zna kilka pokoleń polskich dzieci. O zupełnie innym misiu opowiada film Kasi Wilk „Bear me”. Sympatyczna historia miłości Lilly i niedźwiadka zbiera nagrody na całym świecie – ostatnio w Berlinie – a przy okazji uczy toleracji. W jaki sposób? Monika Sędzierska zapytała o to reżyserkę.
Balet bez granic
Polacy w szkole baletowej w Berlinie
Mówi się o niej, że to najtrudniejsza szkoła w Berlinie. „To współczesny klasztor” – dodaje Marek Różycki - kierownik ds. artystycznych placówki. Mimo tego, chętnych jest dużo więcej niż miejsc. Państwowa Szkoła Baletowa i Artystyczna przyciąga uczniów z całego świata, także z Polski, co sprawdziła Monika Stefanek.
Przystań dla literatów
50- lecie Literarisches Colloquium
50 lat temu powstało forum literackie Literarisches Colloquium Berlin, które jest miejscem spotkań pisarzy z całego świata, również z Polski. O historii, polskich literatach i przyszłości LCB rozmawiamy z Dorotą Danielewicz-Kerski, która przez wiele lat organizowała spotkania z polskimi autorami.
Meble przyszłości
Wystawa Oskara Zięty w Berlinie
Wraz z krzesłem Plopp i technologią FIDU wkroczył w świat designu. Dziś jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych polskich projektantów na świecie. Wystawa Oskara Zięty w Instytucie Polskim w Berlinie otwiera wielką prezentację polskiego designu na festiwalu DMY.
Artur Wichniarek dla FHE
Bundesliga to marka
Finał Ligii Mistrzów potwierdził, że Bundesliga jest najsilniejsza w Europie. Również finansowo. Natomiast polscy zawodnicy pokazują, że w Polsce też można wyszkolić dobrych piłkarzy - mówi Artur Wichniarek, wieloletni piłkarz Arminii Bielefeld i Herthy Berlin, a także reprezentacji Polski.
60 lět Serbski rozgłos
Słuchaj nas po dolnołużycku
„Witajso do nas”– tymi słowami od poniedziałku do piątku i w niedziele swoich słuchaczy witają redaktorzy audycji w języku dolnołużyckim. Program, nadawany przez oddzial RBB w Cottbus, istnieje już 60 lat i właśnie obchodzi jubileusz. Redakcje w Cottbus odwiedziła Monika Stefanek.
Piotr Piaszczyński poleca
"Obok Julii", Eustachy Rylski
Eustachy Rylski. Od chwili dość spóźnionego debiutu w 1984 r., dyptyku powieściowego "Stankiewicz. Powrot", uważany jest za jednego z naświetniejszych współczesnych polskich prozaików. Właśnie ukazała się najnowsza powieść Rylskiego, "Obok Julii", którą przeczytał i ocenił dla Państwa Piotr Piaszczyński.
Poradnik radia Funkhaus Europa
Damy radę!
Praca tymczasowa
Coraz więcej Polaków pracuje w Niemczech na zasadach pracy tymczasowej. Jak funkcjonuje konto czasu pracy? Jakie przysługują dodatki? Czy pracodawca musi zapłacić za czas pracy wolny od zleceń?
Displaced women
W berlińskim Maxim Gorki Theater
"Displaced person" - tak po drugiej wojnie światowej nazywano osoby wypędzone z własnego kraju, ale też niezdolne do samodzielnego życia, całkowicie zdane na pomoc innych. "Displaced women" to tytuł sztuki, która pokazuje losy kobiet z trzech różnych perspektyw: niemieckiej, polskiej i sowieckiej.
GEMA czy Google?
Blokada muzyki na Youtubie!
Któż z nas tego nie zna? Mieszkając w Niemczech, chcemy zobaczyć nowy teledysk polskiej grupy muzycznej na youtube, a zamiast nowego hitu informacja spółki GEMA o prawach autorskich. Marcin Cieślak z polskiego oddziału Internet Society wyjaśnia, dlaczego tak się dzieje i jak sobie z tym poradzić.
Polacy w Bundeslidze
Bundesliga w Polsce
Lewandowski, Błaszczykowski, Piszczek, Sobiech. Przez nich Bundesliga cieszy się ogromnym zainteresowaniem w Polsce. To przynajmniej sugerują polskie portale i gazety. A co na to eksperci? O fachową ocenę poprosiliśmy Piotra Mikołajczyka z "innego serwisu sportowego" - redakcji "Z czuba"!
Basista z Afrobeat Academy
Patrick Frankowski
"Polskie korzenie pomagają mi uniknąć kolizji" - tak o karkołomnej pracy muzyka na scenie i w studiu opowiada Patrick Frankowski, berlińczyk z Polski. Ma na swoim koncie współpracę z kilkunastoma zespołami, nagranie 11 płyt i trasy koncertowe po Europie, Ameryce oraz Azji. Mimo, iż jest basistą gwiazdy afrobeatu Ebo Taylora, pozostaje pokorny i skromny.
Bocian, chomik czy łosoś?
Emigranci
Osoby polskiego pochodzenia są liczną grupą imigrantów w Niemczech. W środowiskach naukowych badających struktury emigracji pojawiają się często żargonowe nazwy określające różne typy emigranta. Marta Kupiec sprawdziła, kto jest kim na niemieckim podwórku.
"Otwartość to podstawa"
Polscy muzycy założyli stowarzyszenie w Berlinie
"Europa to jak duże drzewo, a każdy konar to inna kultura, korzenie jednak mamy wspólne, europejskie." - mówi Marek Picz, bas-baryton z Deutsche Oper w Berlinie. "Verein für interkulturelle Begegnungen" ma łączyć i uczyć, nie tylko muzycznie. Chętni do wspólnego działania mile widziani.
"Zwischen den Polen"
Polsko-niemiecka tożsamość
Mówią o sobie "emigrantki drugiego pokolenia". Urodziły się w Polsce, mając kilka lat przyjechały z rodzicami do Niemiec. Dziś są po studiach i wykonują różne zawody. Łączy je życie „pomiędzy”, dlatego założyły inicjatywę "Zwischen den Polen", regularnie organizują spotkania. Na jednym z nich była Monika Sędzierska.
Poradnik radia Funkhaus Europa
Damy radę!
Zeznanie podatkowe
Do końca maja należy złożyć zeznanie podatkowe za ubiegły rok. Czy trzeba uwzględnić w nim dochody z Polski - które tak, a które nie - i w jaki sposób mogą one wpłynąć na wysokość podatku płaconego w Niemczech? O tym Maciej Wiśniewski.
Razem przeciwko złodziejom
O zwalczaniu przestępczości przygranicznej
W Słubicach spotkali się przedstawiciele polskiej i niemieckiej policji oraz służb granicznych, by wspólnie szukać rozwiązań, jak skutecznie zwalczać przestępczość przygraniczną. Problem ten już dawno przestał być jedynie problemem polsko-niemieckim, stąd po raz pierwszy na spotkaniu pojawili się przedstawiciele europejskich instytucji policyjnych i sądowniczych z Hagi. W Słubicach była Monika Stefanek.
Jubileusz Kosmopolaków
Piąte urodziny zobowiązują
Kosmopolacy kończą pięć lat i chcą być coraz doroślejsi w swoich projektach kulturowych. Dokąd zmierzają i czym zaskoczą w przyszłości - o tym Tomasz Kycia rozmawiał z założycielką i przewodniczącą Kosmopolen e.V. Emanuelą Danielewicz.
Kwartet Śląski w Berlinie
Arkadiusz Kubica o korzeniach kwartetu
Na ile Kwartet Śląski jest śląski? Co go wyróżnia? Gościem w studiu Funkhaus Europa jest współzałożyciel tej formacji rodem z Katowic Arkadiusz Kubica, którego Tomasz Kycia zapytał o śląską duszę kwartetu.
Bezdomni Polacy w Niemczech
Bilans zimowej pomocy
Według Federalnego Urzędu Statystycznego, w 2012 roku w Niemczech osiedliło się prawie 180 tysięcy Polaków. Pracownicy socjalni szacują, że 80 procent z nich lepiej lub gorzej radzi sobie na niemieckim rynku pracy. Pozostali niestety często lądują na ulicy. W Berlinie podsumowano zimowe projekty realizowane z myślą o pomocy bezdomnym, także tym z Polski. Relacja Macieja Wiśniewskiego.
Ostatnia fala emigracji
Publikacja o polskiej literaturze w Niemczech w latach 80-tych
„Polnische Literatur in Bewegung. Die Exilwelle der 80er Jahre” – to tytuł nowo wydanej książki, analizującej twórczość polskich autorów, którzy wyemigrowali do Niemiec w latach 80-tych. Co charakteryzowało ich książki, jak zmieniła się ich sytuacja po 1989 r. i co z tamtą literaturą ma wspólnego Lukas Podolski? Maciej Wiśniewski zapytał o to współautorkę książki dr Renatę Makarską z uniwersytetu w Tybindze.
Poradnik radia Funkhaus Europa
Damy radę!
Obrońca z urzędu
Jak załatwić obrońcę z urzędu? Komu i w jakich sytuacjach przysługuje w Niemczech obrona z urzędu?
Uczyć języka i tożsamości
Lilianna Barejko-Knops dla polskiej redakcji FHE
W Ostródzie na Mazurach rozpoczyna się IV Światowy Zjazd Nauczycieli Polonijnych. Pedagodzy ze wszystkich kontynentów będa na nim zastanawiac się, jak uczyć polskiego w różnych częściach świata Polaków, którzy często po polsku w ogóle nie mówią. Z takim zjawiskiem mamy również do czynienia w Niemczech – mówi w rozmowie z Maciejem Wiśniewskim Lilianna Barejko-Knops – przewodnicząca Związku Nauczycieli Języka Polskiego i Pedagogów w Niemczech.
Praca, którą kocham
Gosia Kudoll – polska położna w Berlinie
Praca jest dla niej pasją i powołaniem. Żeby móc ją wykonywać w Niemczech, musiała powtarzać edukację, bo jej polski dyplom nie został uznany. Ale ta długa i trudna droga doprowadziłą ją do miejsca, o którym mówi: „Jestem tu szczęśliwa”. Gosia Kudoll – polska położna opowiada o swojej pracy Maciejowi Wiśniewskiemu przy okazji Światowego Dnia Położników i Położnych.
Proces pod specjalnym nadzorem
Terrorystka z NSU na ławie oskarżonych
To jeden z najgłośniejszych procesów ostatnich lat w Niemczech. Nie tylko ze względu na oskarżonych – Beate Zschäpe z neonazistowskiej grupy NSU i jej pomocników. Także ze względu na zamieszanie związane z rozdziałem akredytacji dziennikarskich. Wśród redakcji relacjonujących rozpoczęty dziś proces z sali sądowej w Monachium jest również jedna polska – Polonium z monachijskiego radia Lora. Maciej Wiśniewski rozmawiał z jej szefem Robertem Konatem.
Ze smartphonem po śladach historii
Robotnicy przymusowi oprowadzają po Berlinie
Pół miliona robotników przymusowych pracowało w Berlinie podczas drugiej wojny światowej. Wsród nich wielu Polaków. Ich historię można teraz poznać spacerując po mieście ze smartphonem. Aplikację przygotowało stowarzyszenie Berlińskie Warsztaty Historyczne. Relacja Moniki Stefanek.
Poradnik radia Funkhaus Europa
Damy radę!
Odszkodowania za spóźnienia pociągów
W dzisiejszym odcinku poradnika powiemy jakie rekompensaty za spóźnienia pociągów przysługują nam w Niemczech i w Polsce oraz jak je uzyskac? Posłuchaj relacji Macieja Wiśniewskiego
Polaka do pracy zatrudnię!
2 lata po otwarciu rynku pracy
Dwa lata temu Niemcy otworzyły rynek pracy dla Polaków. Co zmieniło się od tego czasu? Czy Polacy wciąż są chętni do wyjazdu? Posłuchaj rozmowy z Moniką Fijarczyk z Poradni dla pracowników oddelegowanych do pracy w Niemczech oraz relacji Katarzyny Tuszyńskiej z Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Gdańsku
Tutaj mamy więcej możliwości
Muzyczna przygoda w Niemczech
Ona jest skrzypaczką, on organistą. Poznali się na studiach muzycznych w Gdańsku. Dziś tworzą duet nie tylko na scenie, ale i w życiu. Przyjechali do Berlina, by tu spróbowac swych sił. O muzycznej drodze, sztuce improwizacji, grze w kościołach katolickich i protestanckich opowiadają w rozmowie z Moniką Sędzierską.
Hip-hop łączy ludzi
Raper Azyl w studiu FHE
Przyjechał do Niemiec w wieku 4 lat. Jako nastolatek fascynował się amerykańskim i polskim hip-hopem i zaczał tworzyć teksty. W ubiegłym roku nagrał z Peją utwór „Radio Wolna Europa”. Obecnie pracuje nad debiutanckim albumem "Leben eines Fighters". Z Pawłem Kaczmarkiem czyli raperem Azylem rozmawiała Monika Sędzierska.
Problemem są organizacje polonijne
Sympozjum w Akwizgranie
W Akwizgranie już po raz piąty wręczona została nagroda Polonii w Europie – „Polonicus”. Jej laureatami zostali w tym roku prof. Wiesław Miodunka, Basil Kerski, Maria i Czesław Gołębiewscy oraz Andrzej Wajda. Przedtaktem uroczystości wręczenia nagród było polsko-niemieckie i polonijno-niemieckie sympozjum, na którym była Elżbieta Stasik.
Interwiu
Adwokat Stefan Hambura
Urodził się w Gliwicach, studiował w Bonn, mieszka i pracuje w Berlinie. Jego nazwisko kojarzy się z Jugendamtami i Smoleńskiem, ale jego działalnośc jest bardzo szeroka. Nie pokazuje się bez charakterystycznych okularów. Gościem Jacka Tyblewskiego jest adwokat Stefan Hambura.
Trzeba być wytrwałym
Prof. Janusz Filipiak, prezes spółki Comarch
Comarch otwiera dziewiątą filię w Niemczech. Jedna z największych polskich spółek w branży IT jest już znanym graczem na międzynarodowym rynku. Tomasz Kycia rozmawiał z założycielem i prezesem firmy prof. Januszem Filipiakiem o nowej siedzibie w Dreźnie, strategii spółki i o tym, czy Comarch przedłuży sponsoring klubowi 1860 München.
Poradnik radia Funkhaus Europa
Damy radę!
Studia w Polsce
Z roku na rok rośnie liczba zagranicznych studentów w Polsce. Jakie warunki trzeba spełnić, by móc studiować na polskich uczelniach? Jakie dokumenty i gdzie trzeba przedstawić? Na te i inne pytania Monika Sędzierska odpowiada w dzisiejszym odcinku poradnika.
Tłumaczenie to nałóg
Polsko-niemiecki sztamtysz tłumaczy
Tłumacze – to dzięki nim poznajemy dzieła polskich i niemieckich autorów, które trafiają na półki z książkami. Ci bohaterowie drugiego planu najczęściej pracują w domowym zaciszu w otoczeniu słowników. W Berlinie regularnie spotykają się, aby wymienić doświadczenia. Ale i przy tej okazji pracują, bo – jak mówią – tłumaczenie jest ich nałogiem. Maciej Wiśniewski uczestniczył w spotkaniu "sztamyszu tłumaczy" w księgarni Buchbund.
Gdzie się podziały polskie filmy?
Kino z Polski głównie w obiegu festiwalowym
W Polsce kręci się coraz więcej filmów, jednak trudno wymienić choćby jeden tytuł, który cieszyłby się w ostatnich latach powodzeniem w Niemczech. W kinach królują produkcje amerykanskie, a filmy z kraju sąsiada rzadko trafiają na ekrany. Co sprawia, ze polskie produkcje nie mogą przebić się na zagraniczny rynek? Sprawdzała Monika Stefanek.
Dokąd zmierza Polonia w Niemczech?
Apel o jedność a wykluczanie rozmówców
Obawiam się, że rząd niemiecki wykorzystuje podziały w ramach Polonii w Niemczech – mówi na antenie FHE Adam Lipiński, przewodniczący sejmowej Komisji Łączności z Polakami za Granicą, która w Berlinie spotkała się z przedstawicielami niemieckiej Polonii. Ale nie wszystkie zainteresowane organizacje były na to spotkanie zaproszone. Bogusław Fleck, twórca portalu polacywberlinie.de twierdzi, że część działaczy celowo została wykluczona. Z przewodniczącym komisji, posłem Adamem Lipińskim (PiS) i Bogusławem Fleckiem z portalu polacywberlinie.de rozmawiał Tomasz Kycia.
Porozmawiajmy o Europie
Donald Tusk i Angela Merkel
Angela Merkel i Donald Tusk wzięli udział w berlińskiej prezentacji najnowszej biografii szefowej niemieckiego rządu pt. "Kanclerz i jej swiat". Oboje przywódcy debatowali o przyszłości Europy, ale ich rozmowa dotyczyła też poszanowania prawdy historycznej oraz ... polskich piłkarzy w Bundeslidze. Posłuchaj relacji Macieja Wiśniewskiego.
Poradnik radia Funkhaus Europa
Damy radę!
Formalności spadkowe
Prędzej czy później większość z nas zetknie się z przypadkiem śmierci w rodzinie i trudnymi paragrafami regulującymi prawo i obowiązek do spadku. Jakie formalności trzeba załatwić, aby mieszkając w Niemczech objąć spadek w Polsce? Odpowiedź na to i inne pytania wokół spadku w tym wydaniu "Damy radę!"
Moda w naturze
Nowe trendy ogrodnictwa
Wiosna na dobre zagościła w naszej części Europy. Czas najwyższy, aby po zimie doprowadzić do porządku ogródek, działkę lub balkon. Co jest modne w tym sezonie, sprawdzała na Brandenburskiej Wystawie Ogrodniczej 2013 Monika Stefanek.
Komponowanie na żywo
Wacław Zimpel
"Dźwiękami stworzyć przejrzystą myśl" - takich słów może użyć jedynie ktoś z klasycznym wykształceniem i improwizatorskim kunsztem. Klarnecista Wacław Zimpel bez wątpienia skupia w sobie te dwie cechy. Właśnie ukazała się płyta "Stone Fog" polsko-niemieckiego "Wacław Zimpel Quartet".
Polski wirtuoz z Kanady
Jan Lisiecki
Jan Lisiecki urodził się w 1995 roku w Calgary. Naukę gry na fortepianie rozpoczął w wieku 5 lat. Zadebiutował koncertem z orkiestrą w wieku 9 lat. Mimo młodego wieku ma już na koncie kilka prestiżowych nagród i nazywany jest przez krytyków "unikalnym talentem". Z Janem Lisieckim spotkał się Arkadiusz Łuba.
Śpiew to zdrowie
Józef Wilkosiński
Od prawie ćwierćwiecza polsko-niemiecki chór "Spotkanie" z Berlina skupia amatorów wspólnego śpiewu. Józef Wilkosiński jest kierwonikiem artystycznym od początku istnienia chóru i twierdzi, że wspólne śpiewanie, to sposób na życie.
Jahrbuch Polen 2013
O pracowitych Polakach
Aktualne wydanie rocznika Niemieckiego Instytutu Spraw Polskich w Darmstadt poświęcone jest polskiemu rynkowi pracy. Ukazuje ono zróżnicowane poglądy na tematy związane ze światem pracy, zatrudnieniem i systemem ubezpieczeń społecznych. Z dr Andrzejem Kałużą z Deutsches Polen-Institut rozmawiał Adam Gusowski.
Ziemia niczyja
Polsko-niemiecki spektakl w Bonn
„Ziemia niczyja” – to tytuł spektaklu, który w tych dniach można zobaczyć na jednej z bońskich scen teatralnych. To próba spojrzenia na stosunki polsko-niemieckie oczyma dzisiejszego młodego pokolenia Polaków i Niemców. Ale jak mówi Maciejowi Wiśniewskiemu współautorka sztuki Julia Holewińska, nawet oni nie potrafią oderwać się od historii.
Po pierwsze gospodarka
Stan polsko-niemieckich stosunków ekonomicznych
W ubiegłym roku handel między Polską a Niemcami pozostał na rekordowym poziomie z 2011 roku, mimo znacznie gorszej koniunktury. Takie wnioski płyną z konferencji zorganizowanej przez ambasadę RP w Berlinie, na której była Monika Sędzierska.
Interwiu
Christian Schröter
Christian Schröter jest przewodniczącym Towarzystwa Polsko-Niemieckiego w Berlinie. Towarzystwo świętuje na dniach swoje czterdziestolecie, Christian Schröter natomiast swoje 70 urodziny. Jacek Tyblewski zapytał go o zmiany w stosunkach polsko-niemieckich na przełomie ostatnich czterech dekad.
Polskie rockandrollowe serce
Priscilla Sucks podbija Niemcy
Ostre, rockowe gitary i chwytliwe, przebojowe melodie – to recepta na sukces berlińskiego zespołu Priscilla Sucks. Jego energetyczne koncerty i debiutancki album „Stereotype Me” zbierają świetne recenzje także dzięki pochodzącej z Polski wokalistce Ewie Żurek. Maciejowi Wiśniewskiemu Ewa opowiedziała o karierze grupy i o tym, jak czuje się w Niemczech Polka, która tutaj musiała uczyć się polskiego.
Poradnik radia Funkhaus Europa
Damy radę!
Leczenie w Polsce
Coraz więcej Niemców a także Polaków mieszkających w Niemczech decyduje się na wizytę u lekarza w Polsce. Często łatwiej o termin, a przy okazji taniej. Ale w jaki sposób w niemieckiej kasie chorych otrzymać zwrot kosztów leczenia w Polsce? Sprawdził Maciej Wiśniewski.
Piotr Piaszczyński poleca
"Wyrok" Mariusza Zielke
Mariusz Zielke jest właściwie dziennikarzem śledczym i gospodarczym. Pracował w dzienniku "Puls Biznesu". Zdobył nagrodę Grand Press w kategorii "dziennikarstwo śledcze" za cykl publikacji o giełdowych zmowach. Wydana w ubiegłym roku wyraźnie autobiograficzna powieść pt. "Wyrok" to jego debiut literacki. Debiut pod lupę wziął Piotr Piaszczyński.
Berlińska piłka
w biało-czerwone łaty
W Berlinie powstał drugi już klub piłkarski – FC Polonia Berlin. Amatorska drużyna ma nie tylko ambicje sportowe, ale przede wszystkim chce integrować berlińską Polonie. Podobne przesłanie realizuje istniejąca już od 25 lat polska drużyna Olimpia w Berlinie. Marta Kupiec rozmawiała ze sportowcami obu klubów.
Wojna o film
Antysemicki wizerunek Polaków
W ubiegłym tygodniu telewizja ZDF wyemitowała trylogię "Unsere Mütter, unsere Väter. W wojennym tryptyku pojawia się antysemicki obraz Polaków. Po czterogodzinnej projekcji Adam Gusowski zapytał historyka Roberta Trabę co właściwie zobaczyli?
Dzielę się swoją fascynacją
Nagroda im. Karla Dedeciusa dla Jakuba Ekiera
Wybitny tłumacz, eseista i redaktor, Jakub Ekier otrzymał tegoroczną Nagrodę im. Karla Dedeciusa. Przyznawana przez Fundację im. Roberta Boscha, wyróżnia polskich tłumaczy literatury niemieckojęzycznej i niemieckich tłumaczy literatury polskiej. Równorzędne wyróżnienie dostał niemiecki tłumacz poezji Tadeusza Różewicza - Bernhard Hartmann. Z Jakubem Ekierem rozmawiał Adam Gusowski.
Bez paniki
20 lat polskiego teatru młodzieżowego z Berlina
„Bez paniki” – to nazwa amatorskiego teatru działającego przy Polskim Towarzystwie Szkolnym „Oświata”. W tym roku obchodzi on jubileusz 20-lecia działalności. Maciej Wiśniewki rozmawia z jego kierownikiem artystycznym Przemysławem Walkowiczem o sile, z jaką teatr przyciąga młodych ludzi i o nowym spektaklu zespołu „Bez paniki”.
Poradnik radia Funkhaus Europa
Damy radę!
Podwójne zameldowanie
Wielu Polaków posiadających stałe zameldowanie w Niemczech, ma również stały meldunek w Polsce. Czy jest to zgodne w prawem? Czy można mieć więcej niż jeden meldunek stały? A jeśli ktoś nie ma zameldowania w Polsce, to czy może wyrobić polski dowód osobisty? Pyta Monika Sędzierska.
Ludzie dają mi energię
Agata Koch – inicjatorka SprachCafe
Towarzyskie spotkania, nieformalna szkółka językowa, a może oddolna inicjatywa obywatelska? Trudno jednoznacznie określić, czym jest SprachCafe. Ale z pewnościa jest to sposób na poznanie się ludzi zainteresowanych Polską i chcących uczyć się polskiego w nieformalnej, niezobowiązującej atmosferze. Z pomysłodawczynią SprachCafe Agatą Koch rozmawiał Maciej Wiśniewski.
Polskie ślady w Berlinie
Berlińczycy poznają polski wymiar stolicy
Wzięli tydzień urlopu, by poznać historię Polski i polskie oblicze Berlina. Grupa 25ciu Niemców przez pięć dni uczestniczy w seminarium „Dobrzy sasiedzi, obcy przyjaciele? Polski Berlin”. Większość z nich nie ma żadnych zwiazków z Polską, niektórzy nigdy tam nawet nie byli. Dlaczego więc Polska ich interesuje? Uczestników seminarium zapytała o to Monika Stefanek.
Interwiu
Bogumił Jarema Jarecki
Jest przedstawicielem najnowszej fali polskiej emigracji do Niemiec. W Berlinie prowadzi studio graficzne Grafik-Input. Jest również pomysłodawcą, twórcą i twarzą działającej od stycznia polskiej telewizji internetowej Metropolska.tv. A mieszkańcy Berlina znają go z wielu innych imprez polonijnych. Bogumił Jarema Jarecki jest gościem Jacka Tyblewskiego.W każdy poniedziałek dla „Interwiu” z mikrofonem w ręce znanych i lubianych, ciekawych i intrygujących odwiedza i przepytuje Jacek Tyblewski.
Po polsku przez internet
Edukacja dla polskich dzieci za granicą
Dostęp do nauki po polsku to jeden z podstawowych problemów Polaków za granicą. Teraz polskie dzieci przebywające poza granicami kraju, także w Niemczech, mogą uczyć się języka polskiego i innych przedmiotów przez internet. Szkoły Internetowe Libratus oferują naukę za darmo, a korzystać z niej mogą dzieci klas podstawowych i gimnazjum z każdego miejsca na świecie. O projekcie Maciejowi Wiśniewskiemu opowiada Piotr Wilk z Libratusa.
Nowe stypendium
im. Albrechta Lemppa
Fundacja Współpracy Polsko-Niemieckiej, Instytut Książki i Literarisches Colloquium Berlin powołali Stypendium im. Albrechta Lemppa dla pisarzy i tłumaczy polskiej i niemieckiej literatury. O szczegóły Tomasz Kycia zapytał Joannę Czudec, kierownik biura fundacji w Berlinie.
Inspiracja z Berlina
Muzeum Historii Żydów Polskich powstaje w Warszawie
Już za miesiąc - 19 kwietnia, w 70-tą rocznicę wybuchu powstania w Getcie Warszawskim – rozpocznie swoją działalność Muzeum Historii Żydów Polskich. Nad koncepcją muzeum pracowała grupa ponad stu historyków, także niemieckich. Warszawską placówkę finansowo wsparł również niemiecki rząd. Marta Kupiec szukała niemieckich inspiracji na placu budowy Muzeum Historii Żydów Polskich na warszawskim Muranowie.
Studia w Polsce – praca w Niemczech
... czyli sposób na naukę i życie
Wielu polskich studentów marzy o studiach za granicą. Wielu wyjeżdża za granicę do pracy. Coraz więcej młodych Polaków studiuje jednak w ojczyźnie, ale żeby sfinansować edukację, pracuje za granicą – także w Niemczech. Bo tu, jak mówią, łatwiej o pracę niż w Polsce. Marta Kupiec rozmawiała z parą studentów, którzy studiują w Polsce, a pracują w Niemczech.
Apel o wsparcie
Bernard Gaida z mniejszości niemieckiej w Polsce
"Jako Niemcy w Polsce apelujemy do osób decyzyjnych w Niemczech, aby nie tylko kontynuować wsparcie, ale także rozbudować je o nowe strategie" zaapelowała mniejszość niemiecka podczas posiedzenia zarządu Związku Niemieckich Stowarzyszeń Społeczno-Kulturalnych w Polsce, które po raz pierwszy w historii odbyło się w Berlinie. O jakie nowe strategie chodzi? Tomasz Kycia zapytał o to przewodniczącego zarządu Bernarda Gaidę.
Skradziona tożsamość
Jak wywiad PRL podmieniał ludzi
Film dziennikarki Róży Romaniec "Meine Familie und der Spion" dla telewizji ARD pokazuje, jak wywiad PRL zamieniał tożsamość niemieckich dzieci urodzonych w Polsce, by w przyszłości pod ich nazwiskiem wysyłać do RFN swoich agentów. W rozmowie z Tomaszem Kycią autorka opowiada o tym, dlaczego nakręciła ten bardzo osobisty film
Przejścia i powroty
Nowa polska wystawa w Berlinie
Wspomnienia z dzieciństwa mają niezwykłą siłę. Wspólne jedzenie posilków, wyprawy do lasu na grzyby, przedmioty od lat używane w rodzinie, które nawet po latach potrafią uruchomić lawinę refleksji. Niezwykłą wystawę „Przejścia i powroty” (niemiecki tytul „Alt vertrautes – neu entdecken”) można do końca czerwca oglądać w Muzeum Kultur Europejskich w Berlinie-Dahlem, które odwiedziła Moniki Stefanek.
Poradnik radia Funkhaus Europa
Damy radę!
Polska tv w Niemczech
Wiele serwisów internetowych oferuje możliwość oglądania polskich programów telewizyjnych w sieci. Jak odróżnić legalne od nielegalnych i jakie konsekwencje grożą za oglądanie polskiej tv w Niemczech "na czarno"? Posłuchaj Macieja Wiśniewskiego
Nowy prezes
dr Bogdan Miłek poprowadzi Kogres Polonii Niemieckiej
Dr med. Bogdan Miłek został nowym przewodniczącym Kongresu Polonii Niemieckiej. Co z tego wynika dla Polonii? Zapytał o to Tomasz Kycia.
Dyskusje i przyjaźnie
Spotkania w księgarni Buchbund
Minęła pierwsza rocznica Dykusyjnego Klubu Książkowego do spraw Tematów Trudnych O!buch, który mieści się w polsko-niemieckiej księgarni Buchbund w Berlinie. Spotkania coraz bardziej nabierają formę salonu literacko-kulturalno-politycznego dla Polaków i Niemców. Tomasz Kycia gościł w studiu inicjatorów - dr Magdalenę Waligórską i Marcina Piekoszewskiego.
Polski żużel w Bundeslidze
Wolfslake Falubaz Berlin
Falubaz Zielona Góra i Wolfslake spod Berlina podpisali umowę o współpracy i wystawią w tym sezonie bundesligi pierwszą w historii polsko-niemiecką drużynę: Wolfslake Falubaz Berlin. Cel: popularyzacja tej dyscypliny w Niemczech i... mistrzostwo Niemiec. Posłuchaj relacji Moniki Stefanek.
Poradnik radia Funkhaus Europa
Damy radę!
Zakupy w internecie
Zakupy w internecie stają się coraz popularniejsze - na co trzeba zwrócić uwagę, aby były również bezpieczne? Posłuchaj relacji Macieja Wiśniewskiego
Adam...
rysuje humor!
"Nie jestem workoholikiem, tak sobie rysuję" twierdzi Adam Trepczyński, pseudonim artystyczny Adam, satyryk i karykaturzysta. Mimo to jego prace ukazują się reguralnie w czasopismach, a w księgarniach można kupić dwa tomy jego humorystycznych rysunków. Adam był gościem Adama (Gusowskiego).
Wesprzemy Polonię
Jerzy Margański, nowy ambasador Polski w Niemczech
Jerzy Margański jest nowym ambasadorem Polski w Niemczech. Adam De Nisau zapytał Jerzego Margańskiego o sprawy dotyczące Polaków w Niemczech.
Interwiu
Steffen Möller
"Nowy rok 2013 ma być dla mnie rokiem odkrywczym! Chcę podróżować po Polsce, po Europie, po świecie i odkrywać nowe kraje, nowe mentalności i nowe tematy. Wasz Steffek"- tak na swojej stronie internetowej napisał znany i lubiany aktor i autor Steffen Möller. Co może kryć się za tą zapowiedzią scenicznej przerwy, a co kryje się za osobą Steffena Möllera? Kim jest "wasz Steffek" poza sceną? Rąbka tejemnicy uchylił Steffen Möller w długiej i szczerej rozmowie z Jackiem Tyblewskim. Rozmowa otwiera również nasz nowy cykl pt. "Interwiu". W każdy poniedziałek dla „Interwiu” z mikrofonem w ręce znanych i lubianych, ciekawych i intrygujących odwiedzać i przepytywać będzie Jacek Tyblewski.
Kukuryku w Berlinie
Jak załozyć polsko-niemieckie przedszkole?
W Niemczech działa ponad 700 dwujęzycznych przedszkoli, które najczęściej powstają z inicjatywy rodziców. Polsko-niemieckie placówki znajdują się m.in. w Kolonii, Berlinie i Monachium. Jednak o miejsce w takim przedszkolu wcale nie jest łatwo. Jak wygląda organizacja takiego przedsiewzięcia?- opowiadają Elżbieta Składanek i Karolina Kuszyk, inicjatorki polsko-niemieckiego przedszkola w Berlinie/ Prenzlauer Berg.
Mam sentyment do przedwojennych śpiewaczek
Tenor Karol Ciepłucha (Bettley) w FHE
Studiował w Wyższej Szkole Muzycznej im. Hansa Eislera w Berlinie. Prywatne lekcje pobierał u Haliny Mickiewiczówny, słynnej śpiewaczki operowej. Dziś Karol Ciepłucha (Bettley) wystepuje na niemieckich scenach. Z tenorem rozmawiała Monika Sędzierska
Darmowe zakupy!
Żywność ze śmietnika
Freeganizm jest więcej niż tylko jedzeniem za darmo. Ten ruch skupia ludzi krytycznie odnoszących się do nadprodukcji i marnowania żywności. Adam Gusowski spotkał w Berlinie dwóch zwolenników freeganizmu Z Polski.
Wsiąść do pociągu
Stan polsko-niemieckich połączeń kolejowych
Kiedy szybciej dostaniemy się z Berlina do Wrocławia albo Szczecina? Narazie dyskutują eksperci i politycy. W niemieckiej ambasadzie w Warszawie zorganizowano spotkanie poświęcone transgranicznemu ruchowi kolejowemu między Polską a Niemcami. Hermann Schmidtendorf przekonał się, że tyle jest rozwiązań i postanowień, co uczestników debaty.
Wirtualna Polska po niemiecku
Kim są twórcy portali?
Niemcy mało wiedzą o Polsce i się nią nie interesują. Od tej dość rozpowszechnionej opinii, są jednak wyjątki. To Niemcy, którzy z różnych powodów nie tylko Polską sią interesują i wiele o niej wiedzą, ale również chcą się swoją wiedzą dzielić. Robią to z pasją i zaangażowaniem przez internet – na niemieckojęzycznych portalach i blogach poswieconych Polsce. Kim są ci ludzie i czym ujęla ich Polska, sprawdzał Maciej Wiśniewski.
Komik czy prowokator?
Satyryk Marek Fis śmieszy i polaryzuje
„Ostblocklatino - ein Pole legal in Deutschland” – tym show Marek Fis - komediant polskiego pochodzenia - podbija Niemcy. Program bazuje na powtarzanych od lat stereotypach o Polakach i Niemcach, a opowiadane na scenie żarty nie mają nic wspólnego z polityczną poprawnością. Amatorów dosadnych dowcipów jednak nie brakuje. Na występy Fisa przychodzą tłumy, a publiczność – polska, niemiecka i międzynarodowa - zrywa boki. „Ostblocklatino” obejrzała w Berlinie Monika Stefanek.
Po co o tym mówić?
Brunatna przeszłość Völklingen
Hermann-Röchling-Höhe to jedna z dzielnic miasta Völklingen w Kraju Saary. Jej patron był przemysłowcem, który w latach 30-tych i 40-tych stawiał tam fabryki, zakładał szkoły i budował drogi. Ale był również zbrodniarzem wojennym, odpowiedzialnym za śmierć tysięcy robotników przymusowych, których transporty organizował. Dlaczego tyle lat po wojnie dzielnica nosi imię nazisty i dlaczego nikomu w Völklingen zdaje się to nie przeszkadzać? Adam Gusowski opowiada o tym Maciejowi Wiśniewskiemu.
Cyborgi z przyszłości
Grzegorz Olszówka z duetu WassBass
Genialny niemiecki hałas w stylu science-fiction. Tak swoją muzykę na stronie internetowej określa grupa WassBass. Ten hałas jest tak naprawdę polsko-niemiecki, bo w skład duetu wchodzą obsługujący komputery Grzegorz Olszówka oraz wokalista Nico znany z berlińskiej rapowej formacji K.I.Z. Razem pod szyldem WassBass nagrali płytę „The Germans From The Future”. Jacy są Niemcy z przyszłości? – Grzegorz Olszówka zdradza Maciejowi Wiśniewskiemu.
Interwiu
Prof. Mieczysław Tomala i Karin Tomala
„Niemcy – moją pasją” – to tytuł dostępnej również w Niemczech autobiografii prof. Mieczysława Tomali. Jest on nie tylko znawcą tematyki polsko-niemieckiej, ale też człowiekiem, który w ciągu ostatnich ponad 50-ciu lat relacje między oboma krajami współtworzył. Były dyplomata, naukowiec i niemcoznawca prof. Mieczysław Tomala oraz jego żona sinolog Karin Tomala są gośćmi Jacka Tyblewskiego.
Poradnik radia Funkhaus Europa
Damy radę!
Mandaty w Polsce – płacić czy nie?
Na polskich drogach pojawia się coraz więcej fotoradarów. Kto przekroczy dozwoloną prędkość, temu fotoradar zrobi zdjęcie i dostanie mandat. Chyba, że ... jeździ samochodem na niemieckich tablicach rejestracyjnych. Czy to oznacza, że tacy kierowcy są w Polsce bezkarni? Za co muszą płacić mandaty i kto może je egzekwować? O tym w dzisiejszym wydaniu poradnika.
Życie poświęciłem muzyce
Rozmowa z Szymonem Kowalskim
Wszystkie drogi prowadzą do... muzyki – twierdzi jeden z najbardziej obiecujących polskich pianistów młodego pokolenia, Szymon Kowalski. Teraz muzyczna droga zaprowadziła go do Drezna. O swoich planach w Niemczech opowiada w rozmowie z Moniką Sędzierską
Zaczynają od zera
Artur Wichniarek o Polakach w Bundeslidze
Niemiecka liga od dziesięcioleci jest magnesem dla polskich piłkarzy. Niektórzy, jak trio z Borussii Dortmund, są idolami kibiców. Inni, jak Arek Milik z Bayeru Leverkusen, stawiają na niemieckich boiskach pierwsze kroki. Co powinni zrobić, żeby osiągnąć sukces w Bundeslidze? Przede wszystkim zapomnieć, że w Polsce byli gwiazdami. Tutaj wszystko zaczyna się od nowa – mówi Artur Wichniarek, były zawodnik Arminii Bielefeld i Herthy Berlin, w rozmowie z Adamem Gusowskim.
Wygrać kadrem
Operator Wojciech Staroń
"Polski operator potrafi nakręcić cały film. I to w pojedynkę" mówi wielokrotnie nagrodzony między innymi Srebrnym Niedźwiedziem na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym Berlinale polski operator Wojciech Staroń. Z Wojciechem Staroniem podczas festiwalu Filmland Polen – Kosmopolici w Hanowerze rozmawiała Grażyna Słomka.
Interwiu
Barbara Ur i Andrzej Piwarski
"Abstrakcja w plastyce to jak przenikające się dźwięki w muzyce" wyjaśnia Andrzej Piwarski a Barbara Ur mu oczywiście zaprzecza. Jacek Tyblewski spotkał parę konsekwentnych artystów, nauczycieli, animatorów kultury, niegdyś zaangażowanych politycznie działaczy opozycyjnych na emigracji. O swoim życiu prywatnym, zawodowym i politycznym opowiadają w "Interwiu".
Piotr Piaszczyński poleca
"Morfina" Szczepana Twardocha
„Rzecz bliska arcydziełu” – na to miano zasługuje według Piotra Piaszczyńskiego najnowsza powieśc Szczepana Twardocha. Za „Morfinę” pisarz otrzymał kilka dni temu Paszport Polityki za rok 2012 w kategorii literatura.
Poradnik radia Funkhaus Europa
Damy radę!
Życie w Niemczech, pogrzeb w Polsce
Wielu rodaków, którzy mieszkają w Niemczech, życzy sobie, aby zostać pochowanym w Polsce. W takim przypadku rodzina musi nie tylko zorganizować pogrzeb, ale również transport zwłok przez granicę. Jakie dokumenty trzeba posiadać, jakie formalności trzeba załatwić, w czym mogą pomóc zakłady pogrzebowe i ile kosztuje pogrzeb wraz z przewozem zwłok? Radą służy Maciej Wiśniewski.
O szermierce i modelce
Rozmowa z Moniką Sozańską
Prasa ochrzciła ją mianem najpiękniejszej szpadzistki w Niemczech, ale Monika Sozańska nie zapomina również o polskich korzeniach. Od 19 lat trenuje szermierkę, a jej marzeniem jest udział w Igrzyskach Olimpijskich w Rio de Janerio w 2016. O pochodzeniu, karierze sportowej i pracy jako modelka opowiedziała w rozmowie z Moniką Sędzierską
Pomysły rodzą się niechcąco
Nagroda A. von Chamisso dla Matthiasa Nawrata
„Do tej pory moje polskie pochodzenie nikogo nie interesowało” – zwierza się na antenie Funkhaus Europa Matthias Nawrat, tegoroczny laureat nagrody promocyjnej im. Adalberta von Chamisso. Z autorem wyróżnionej powieści „Wir zwei allein” rozmawiała Monika Sędzierska
Interwiu
Barbara Rejak
Tym razem w cyklu „Interwiu” gościmy Barbarę Rejak – przewodniczącą Polskiego Towarzystwa Szkolnego „Oświata” i doradcę w nowym projekcie dla młodzieży z rodzin imigranckich. W ramach projektu „Kumulus” Barbara Rejak pomaga młodym ludziom znaleźć własną drogę życiową po zakończeniu nauki i realizować swoje marzenia. W jaki sposób – o tym opowiedziała Jackowi Tyblewskiemu.
Kraszewski zaprasza
Stała polska wystawa w Dreźnie
Po dwóch latach przerwy, długich bojach i staraniach pracowników, Muzeum Kraszewskiego w Dreźnie ma nową stałą ekspozycję. Jaką wartość dla Niemców ma to jedyne polsko-niemieckie muzeum, dyrektor Joanna Magacz opowiada w rozmowie z Tomaszem Kycią. Relację z otwarcia wystawy przygotowała Monika Stefanek
Poradnik radia Funkhaus Europa
Damy radę!
Ułatwienia w rozliczaniu podatków
Od początku stycznia w Niemczech łatwiej rozliczamy podatki. Między innymi za sprawą nowego systemu elektronicznego ELSTER. Zmiany zaszły też w rozliczeniu pracowników wykonujących tzw. "minijob". Więcej w poradniku przygotowanym przez Monikę Sędzierską.
Interwiu
Henryk Wolski, żeglarz i podróżnik
„Dusza chodzi pieszo, albo żegluje“ – tym mottem kieruje się w życiu żeglarz i podróżnik, Henryk Wolski z Berlina. To on jako pierwszy Polak i szósty żeglarz na świecie zamknął pętlę wokół Bieguna Północnego na jachcie żaglowym. Rozmów z cyklu „Interwiu” Jacka Tyblewskiego słuchajcie w każdy poniedziałek.
Stulatek, który...
Rok twórczości Witolda Lutosławskiego
Dzieła Lutosławskiego wywarły ogromny wpływ na rozwój muzyki naszych czasów. Konsekwencja w odkrywaniu nowych obszarów muzyki w połączeniu z twórczym sięganiem do tradycji, mistrzowska technika kompozytorska i oryginalność języka muzycznego zapewniły mu rangę jednego z najwybitniejszych kompozytorów XX wieku - rusza Rok Lutosławskiego. Spotkania z jego twórczością miedzy innymi w Niemczech. Gdzie i kiedy dokładnie wyjaśni koordynatorka Roku Lutosławskiego na zagranicy Ewa Bogusz-Moore.
Damy radę!
... jak zmienić dostawcę prądu
„Damy radę!” to nasz nowy cykl audycji, w których służymy radą we wszelkich kwestiach bytowych związanych z mieszkaniem, pracą nauką, czasem wolnym, czyli – krótko mówiąc – z życiem w Niemczech. W pierwszym odcinku poruszamy temat, nomen omen, elektryzujący. Po drastycznych podwyżkach cen prądu z początkiem nowego roku radzimy, jak zmienić dostawcę energii – ten krok nie jest wcale skomplikowany, a zaoszczędzić można sporo.
Konsulat niezgody
Spór o willę polskich dyplomatów w Kolonii
Kiedy przed rokiem polskie ministerstwo spraw zagranicznych szukając oszczędności ogłosiło zamiar sprzedaży budynku byłej ambasady, a obecnie konsulatu generalnego RP w Kolonii, nic nie zapowiadało burzy, którą ta decyzja rozpętała. Tymczasem dziś mamy nie tylko falę protestów działaczy polonijnych i osobistości zasłużonych dla stosunków polsko-niemieckich, ale wręcz polsko-polski spór dyplomatyczny. Planom MSZ-tu sprzeciwiła się bowiem konsul w Kolonii Jolanta Kozłowska i straciła stanowisko. O sprawie, której coraz krytyczniej przyglądają się niemieckie media, Monika Sędzierska.
Konieczna samokrytyka Związku Wypędzonych
Prof. Michael Schwartz o "Działaczach z przeszłością"
Dla niektórych jest to wielkie zaskoczenie, dla innych potwierdzenie podejrzeń: aż jedenastu z 13 założycieli Związku Wypędzonych było członkami NSDAP lub SS. Mówi o tym publikacja "Funktionäre mit Vergangenheit", która koncentruje się na życiorysach 13 członków pierwszego prezydium Związku Wypędzonych ukonstytuowanego w 1958 r. Autorem dwuletnich badań jest prof. Michael Schwartz z Instytutu Historii Współczesnej w Monachium. Tomasz Kycia zapytał go, czy był zaskoczony, że tak wielu członków BdV było wcześniej uwikłanych w popierianie Hitlera.
Piotr Chajderowski
Polska ma ogromną przyszłość
"Kiedyś był wschód i zachód, dzisiaj granica gospodarcza przebiega między północą a południem" twierdzi Piotr Chajderowski, prezes OT Logistics SA, firmy która wykupiła niemiecką legendę transportu Deutsche Binnenrederei. Od lat polska firma jest największym przewoźnikiem drogami wodnymi między Odrą a Renem. W rozmowie dla nasej rozgłośni prezes spółki analizuje polsko-niemieckie stosunki, europejską gospodarkę, kryzys gospodarczy i silną pozycje Polski w Unii Europejskiej i na świecie.
Adrian Topol
Aktor z czystego zamiłowania
Adrian Topol. Wychowany w Zabrzu dorastał w Ahlen w Nadrenii Północnej Westfalii. Zadebiutował jako chłopiec przed własną kamerą, a dziś jako 30-sto latek ma na swoim koncie role w ponad 50 filmach. Grał psychopatę, mordercę, ale też kochanka i dobrego ojca. Od kultowego "Tatortu" po lekką komedię "Polnische Ostern". W rolach przebiera, bo jak twierdzi "najważniejszy jest scenariusz i treść". O swoim życiu i pracy aktora Adrian Topol opowiedział na naszej antenie Adamowi Gusowskiemu.
"Duma polskiej dyplomacji"
Nowa ambasada w Berlinie
To będzie duma polskiej dyplomacji, powiedział o nowym projekcie ambasady w Berlinie Podsekretarz Stanu w MSZ Jerzy Pomianowski. Wiele było już prób zbudowania nowego budynku polskiej dyplomacji przy Unter den Linden, ale zmieniające się rządy i polityczne uwarunkowania sprawiały, że w koszu lądowały kolejne projekty. Teraz ma być inaczej. W konkursie MSZ wygrał projekt pracowni JEMS Architekci Sp. z o.o.. Według planów ministerstwa, budowa ma się zakończyć w 2016 r. i będzie kosztować około 40 mln euro. Tomasz Kycia zapytał Jerzego Grochulskiego, Przewodniczącego Jury Konkursowego i Prezesa Stowarzyszenia Architektów Polskich, dlaczego tym razem się uda. Tymczasem Tomasz Łukaszuk, dyrektor Biura Infrastruktury MSZ tłumaczy, na jakim etapie konsultacji z ratuszem Berlina jest najnowszy projekt ambasady.
Psycholog dyżurny, słucham...
01805 890 790 to polonijna infolinia
Biuro Polonii w Berlinie uruchomiło telefon pomocy psychologicznej dla Polaków w Niemczech. Osoby znajdujące się w sytuacji kryzysowej, depresji czy po prostu szukające fachowej pomocy mogą porozmawiać z ekspertem. Po drugiej stronie słuchawki porad udziela dyplomowany psycholog Marzanna Maciejak. Tomasz Kycia zapytał ją, kto może dzwonić na nowo uruchomioną polonijną infolinię.
Mieć głos w Niemczech
Polski basbaryton Tomasz Konieczny
„Moją piętą achillesową było śpiewanie!” - mówi Tomasz Konieczny, mieszkający w Düsseldorfie śpiewak operowy, który dziś podbija serca melomanów w całej Europie. Zanim jednak trafił na scenę opery, występował w filmach i teatrze, zagrał m.in. w „Pierścionku z orłem w koronie” Andrzeja Wajdy. A do Niemiec wyjechał trochę z przekory i do dziś ma powody, dla których nie chce wracać do Polski. Z Tomaszem Koniecznym rozmawia Monika Stefanek.
Czekam na jej działanie
Wojciech Korda przerywa milczenie w Berlinie
Relacje pomiędzy Wojciechem Kordą, legendarnym polskim muzykiem a jego córką, piosenkarką Anią Rusowicz od lat nie należą do najlepszych. Ostatnio konflikt przybrał na sile. Dlaczego Wojciech Korda nie utrzymuje kontaktu ze swoja córką? Jak do tego doszło, że oddał 7-letnią Anię pod opiekę jej ciotki? Czy istnieje szansa, że zaśpiewa kiedyś piosenki Ady Rusowicz wspólnie z córką? Na te pytania lider Niebiesko- Czarnych odpowiedział w studiu FHE w Berlinie w rozmowie z Moniką Sędzierską
Uczciwy pracodawca poszukiwany
czyli jak uniknąc kłopotów
Teresa Wesołowska od roku szuka pracy w Berlinie. W tym czasie została oszukana przez czterech pracodawców. „Mamy wrazenie, że problem z nieuczciwymi pracodawcami i pośrednikami nasila się. Codziennie otrzymujemy wiele podobnych zapytań z całych Niemiec – mówiła na naszej antenie Monika Fijarczyk z Poradnii dla Pracowników delegowanych do pracy w Niemczech. Na czym polega „nowoczesna forma niewolnictwa”? – posłuchaj gości Moniki Sędzierskiej
Tylko sprawdzone informacje
Bundesliga po polsku
Oficjalny serwis niemieckiej ligi piłkarskiej ma od października trzy wersje językowe - niemiecką, angielską i polską. Wprawdzie polska wersja strony jest w pełni zintegrowana ze swoim niemieckim odpowiednikiem, ale zawiera więcej informacji o polskich zawodnikach, grających w Bundeslidze. „Wszystkie informacje publikowane w serwisie są sprawdzone i potwierdzone przez klub”- zapewnia w rozmowie z Jackiem Tyblewskim Paweł Rybak, dziennikarz sportowy z Dortmundu, współautor polskiego serwisu bundesliga.pl
Ekodizajn z rozsądku
Pracownia Drache & Bär
"Dizajn to więcej niż tylko produkt, jesteśmy odpowiedzialni za całokształt, od początkowego pomysłu do produktu końcowego. Nasz produkt to komunikacja, temat społeczny" twierdzą artystka Lena Hensel i dizajner Grzegorz Cholewiak. Poznali się na uczelni w Krakowie, od roku żyją i pracują w Berlinie. Adamowi Gusowskiemu opowiedzieli o polskim i niemieckim dizajnie, o swojej pracy i zawodowej etyce.
Pokochać siebie!
Czym różni się styl od stylingu?
Elżbieta Rogowska, z pasji krawcowa, z wykształcenia projektanta mody od lat pomaga kobietom i mężczyznom w znalezieniu własnego stylu. "Zaczynam prace od środka, to z głębi człowieka wychodzi jego piękno" twierdzi Elżbieta Rogowska. W intensywnej pracy odkrywa osobowość i dobiera do niej kolor, ubiór, fryzurę, makijaż. Dla naszych słuchaczy przygotowała mały test, jak zacząć drogę do własnego wyglądu.
Niemiecka dyscyplina, polska elastyczność
... czyli recepta na sukces polskiego menedżera w Niemczech
Pampers, Gillette, Braun – któż nie zna tych marek? Na każdym z tych produktów znajdziemy logo firmy Procter& Gamble - światowego potentata w produkcji kosmetyków i środków higieny osobistej. Globalny koncern z siedzibą w USA ma swoje fabryki na całym świecie, w tym również w Polsce i w Niemczech. Dyrektorem największego niemieckiego zakładu P&G w Euskirchen pod Kolonią jest Polak – Maciej Stawicki. Jak polski menedżer może zostać szefem wielkiej niemieckiej firmy i jakie są różnice w prowadzeniu biznesu w Polsce i w Niemczech? – Macieja Stawickiego zapytał o to Adam Gusowski.
Polacy są religijni, ale zagonieni
Polscy księża w Niemczech walczą o wiernych
W Niemczech istnieje 65 misji Polskiej Misji Katolickiej, posługuje w nich stu księży. Polacy to największa społeczność katolicka wśród imigrantów, choć w Niemczech szybciej oddalają się od Kościoła niż w kraju. Nie zawsze też jest im po drodze z polskim księdzem, dlatego wybierają inne, niemieckie parafie. O historii i dzisiejszej sytuacji Polskich Misji Katolickich w Niemczech z ich rektorem, księdzem Stanisławem Budynem rozmawiał Jacek Tyblewski
Na przekór historii
czyli jak przezwyciężyć uprzedzenia
Poznali się na krakowskim Kazimierzu. On pisał artykuł o dziadku - esesmanie, ona wspominała śmierć dziadka w Auschwitz. Dziś są małżeństwem. Z relacji, fragmentów listów, zdjęć i rozmów zbudowali opowieść o losach ofiar i oprawców z czasów II wojny światowej . Ich książka "Gabi i Uwe. Mój dziadek zginął w Auschwitz. A mój był esesmanem” ukazala sie w maju. Z autorami rozmawiała Marta Kupiec
Polskie pociągi na niemieckich torach
Rekordowy kontrakt Deutsche Bahn z polskim producentem
Tego jeszcze nie było. Niemieckie Koleje po raz pierwszy kupują tabor w Polsce. Kontrakt Deutsche Bahn z bydgoską firmą Pesa opiewa na 1,2 miliarda euro. Tyle ma kosztować prawie pół tysiąca szynobusów o napędzie spalinowym, które do 2018 będą jeździć po niemieckich torach. Niemiecki przewoźnik po raz pierwszy odstąpił od preferowania krajowych dostawców i postawił na polskiego kontrahenta. Dla polskiego producenta to największy kontrakt w historii firmy. O szczegółach wyjątkowego polsko-niemieckiego partnetrstwa w kolejowym biznesie opowiada Hermann Schmidtendorf.
Polskie ślady
Wie polnisch ist NRW?
Plotka głosi, że na ulicach Hagen co drugi przechodzień to Gliwiczanin a w Solingen można z łatwością skompletować drugą drużynę Górnika Zabrze. Powszechnie wiadomo, że Nadrenia Północna-Westfalia ma wiele polskich śladów, aktualnie najbardziej znane to pewnie te sportowe w Dortmundzie. Ale polskość tego landu znaleść można w wielu dziedzinach. "Wie polnisch ist NRW?" - tak brzmiał tytuł konferencji w Zeche Zollern w Westfälisches Landesmuseum für Industriekultur w Dortmundzie. Konferencji przysłuchiwał się Jacek Tyblewski.
Szukam piękna u kobiet
Fotografie Anny Kott
Urodziła się w Rudzie Śląskiej, obecnie mieszka i pracuje w Berlinie. Oba te miasta wpłynęły na jej wyobraźnię, której projekcję można odnaleźć w fotografiach. Anna Kott jest polską artystką, której prace od dziś do 25 listopada można oglądać w Instytucie Polskim w Berlinie. Wystawę zatytułowaną „Berlin relatives” wypełniają przede wszystkim zdjęcia kobiet. Kobiet, u których autorka szuka piękna, nawet w niepięknych pozach i sytuacjach. O swoich fotografiach Anna Kott opowiada Tomaszowi Kyci.
Quo vadis Polonio?
O sporcie wśród Polonii
W Oberhausen odbyła się pierwsza debata z cyklu „Quo vadis Polonio?”. Do restauracji Gdańska zjechali przedstawiciele polskich stowarzyszeń i klubów sportowych w Niemczech, by porozmawiać o swojej pracy i wymienic się doświadczeniami. Dyskusję prowadził Jacek Tyblewski z rozgłosni Funkhaus Europa. Posłuchaj, z jakimi problemami borykają się sportowcy w klubach polonijnych.
Czekam na telefon od polskiego reżysera
Karolina Łodyga zrobiła karierę w Niemczech, teraz czas na Polskę
Największą popularność przyniosła jej rola Katji w telenoweli „Anna und die Liebe”. W serialu kryminalnym dla ARD i ARTE „Im Angesicht des Verbrechens“ zagrała Katarinę. Polska aktorka Karolina Łodyga nie czuje się jednak gwiazdą. Role traktuje jak inspiracje życiowe. Jak wygląda codzienne życie aktorki? Czy chętnie gra role Polek? Z Karoliną Łodygą rozmawia Tomasz Kycia
Otwarto biuro Polonii w Berlinie
I co z tego wynika?
Po wielu latach starań w Berlinie otwarto biuro Polonii. Do jego utworzenia zobowiązał się niemiecki rząd podczas ubiegłorocznego tzw. "okrągłego stołu", spotkaniu w którym udział wzięli przedstawiciele polskiego i niemieckiego rządu oraz organizacje polonijne. Na razie placówka działa na pół gwizdka. Kiedy ruszy pełną parą, kto i z jakimi problemami będzie tu mógł przychodzić, wyjaśnia w rozmowie z Moniką Stefanek aktualny szef biura Aleksander Zając.
funkhauseuropa@wdr.de
Polnische Sendung
Funkhaus Europa spricht auch polnisch. Berichte aus Polen, Deutschland vor allem aber aus dem polnischen Leben in Deutschland prägen das tägliche Profil von Polski Magazyn Radiowy.
In den Sendungen hören Sie in polnischer Sprache unter anderem Portraits und Interviews mit Menschen aus dem polnischen Deutschland, Diskussionen nicht nur aus dem Studio, Berichte und Reportagen aus dem deutsch-polnischen Salon und Hinterhof, sowie ausführliche Informationen über Veranstaltungen für, von und über Polen. Unsere Nachrichten, ein wöchentlicher Überblick über die Themen der polnischen Presse und die Kulturmagazine vermitteln die wichtigsten Informationen über das Leben in Polen.
Team
Alle Teammitglieder der Sendung Polski Magazyn Radiowy finden Sie hier. [mehr]
